Hesabına bloke konulduğunu banka bildiriminden öğrenen borçlunun elindeki zaman çok kısadır. İtiraz hakkının hangi aşamada, hangi mercie ve hangi süre içinde kullanılacağı bilinmezse, aslında tartışılabilir bir alacak kesinleşmiş takibe dönüşür. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde e-haciz sonrası izlenecek sırayı anlatır.
Önce Takibin Türü Belirlenir
Yapılacak işlem, takibin ilamsız mı yoksa bir mahkeme ilamına ya da kambiyo senedine mi dayandığına göre tamamen değişir. Bu nedenle ilk adım, dosya numarası üzerinden takip talebinin ve ödeme emrinin incelenmesidir. İlamsız takipte borca itiraz takibi durdururken, ilamlı takipte aynı sonuç doğmaz ve icranın geri bırakılması yolunun koşulları ayrıca değerlendirilir. Kambiyo senedine dayalı takipte ise itirazın icra mahkemesine yapılması gerekir.
Ödeme Emrine İtirazın İçeriği
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz için kanun kısa bir süre öngörür; bu süre tebliğ tarihinden itibaren işler ve yedi gündür. İtiraz dilekçesinde şu ayrım titizlikle yapılmalıdır:
- Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği
- İmzaya itiraz ediliyorsa bunun açıkça ve ayrıca belirtilmesi
- Yetkiye itiraz varsa yetkili icra dairesinin gösterilmesi
- Faiz oranına ve işleyiş tarihine yönelik itirazın ayrıca yazılması
- Daha önce yapılan ödemelerin belge ile dayanaklandırılması
Kısmi itirazda itiraz edilmeyen tutarın kabul edilmiş sayılacağı, imzaya itirazın açıkça yapılmaması halinde imzanın kabul edilmiş sayılacağı unutulmamalıdır.
Blokenin Kaldırılmasına Yönelik Talepler
Haczedilemeyecek nitelikteki alacaklar ile maaş üzerindeki kesinti sınırları, e-haciz uygulamalarında en sık tartışılan başlıklardır. Emekli aylığı, asgari ücretin üzerindeki kısmın oranı, çocuk yardımı gibi kalemler bakımından dosyaya dilekçe verilerek düzeltme istenebilir. Talebin, hesabın hangi kaynaktan beslendiğini gösteren banka dökümü ve kurum yazısıyla desteklenmesi gerekir. Ayrıca aynı borç için birden çok hesap üzerinde alacağı aşan tutarda bloke bulunuyorsa, fazla haczin kaldırılması istenebilir.
Sulh Anlaşması mı, Şikâyet ve Dava mı
Alacaklı ile yapılacak taksitlendirme, blokeyi hızla çözebilir; ancak yapılan protokolün İİK anlamındaki sonuçları önceden değerlendirilmelidir, çünkü taksitin aksaması halinde takip kaldığı yerden ve daha ağır sonuçlarla sürebilir. Buna karşılık usule aykırı bir haciz işlemi varsa icra mahkemesine şikâyet yolu, süresi içinde kullanıldığında hem işlemi ortadan kaldırır hem sonraki işlemlerin dayanağını zayıflatır. İtiraz üzerine takip durmuşsa alacaklının açacağı dava ihtimali de hesaba katılarak, savunmanın belgeleri baştan hazırlanmalıdır.
Kontrol Listesi
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi doğrulanır.
- Takibin dayanağı ve türü belirlenir.
- İtiraz dilekçesi süresi içinde ilgili mercie verilir.
- Hesabın kaynağına ilişkin belgeler toplanır.
- Fazla veya haczi caiz olmayan kalemler için ayrı talep hazırlanır.
Bu açıklamalar genel bilgilendirmedir. İcra dosyalarında süreler çok kısa işlediğinden, bildirim alınır alınmaz dosyanın bir avukat tarafından incelenmesi önerilir.