Kripto dolandırıcılığı dosyalarında ilk saatler belirleyicidir. Paranın gittiği hesabın bloke edilmesi, tutarın borsa cüzdanında hâlâ durup durmadığı ve banka itirazının hangi kanaldan yapıldığı, sonradan açılacak davanın da kaderini etkiler. Bu rehber, mağdurun ödeme zincirini durdurmak için izleyeceği başvuru sırasını ve itiraz basamaklarını konu alır.
İlk Kırk Sekiz Saatin Sırası
- Havale, EFT veya kart işleminin gerçekleştiği bankaya derhâl yazılı bildirim yapılır; telefon kaydı tek başına yeterli sayılmaz.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet dilekçesi verilir ve dosyada el koyma ile hesap bloke talebi açıkça yazılır.
- Varsa yerli borsa hesabı üzerinden yapılan transferler için platforma bildirim gönderilir.
- Tüm ekran görüntüleri, sohbet kayıtları ve cüzdan adresleri tarih sırasına göre tek dosyada toplanır.
Bankanın Sorumluluğu Nerede Başlıyor
Banka her kaybın sorumlusu değildir; ancak 5411 sayılı Kanun ve 5549 kapsamındaki yükümlülükler, müşteriyi tanıma ve şüpheli işlem bildirimi bakımından bir özen ölçüsü koyar. Alıcı hesabın kısa sürede açılıp yüksek hacimle çalıştırılması, hesap sahibinin profiliyle bağdaşmayan hareketler ya da art arda parçalı transferler, itiraz dilekçesinde vurgulanması gereken emarelerdir. SPK kripto düzenlemeleri kapsamındaki platformlar bakımından ise hizmetin yetkili bir kuruluştan alınıp alınmadığı ayrıca sorgulanmalıdır.
İtiraz Dilekçesini Güçlendiren Ayrıntılar
- İşlemin saat ve dakikası ile bildirim yapılan an arasındaki farkın gösterilmesi
- Alıcı hesap bilgilerinin ve varsa aracı hesapların zincir hâlinde sıralanması
- Yönlendirmenin yapıldığı reklam, mesaj veya sahte panel görüntülerinin eklenmesi
- Paranın kripto varlığa çevrildiği anın belgelenmesi
Aklama boyutu bulunan dosyalarda TCK 282 kapsamındaki değerlendirme, blokenin sürdürülmesi bakımından da önem taşır; bu nedenle şikâyet dilekçesinin ceza yönü ile bankaya yapılan itirazın birbiriyle çelişmemesi gerekir.
Sulh Teklifi Geldiğinde Karar
Bazı dosyalarda banka veya platform, kısmi bir iade önerisiyle masaya oturur. Böyle bir teklifin kabulünde belirleyici olan, imzalanacak metnin ibra kapsamıdır: geniş yazılmış bir ibra, sonradan ortaya çıkacak zincir halkalarına karşı dava hakkını da kapatabilir. Ceza dosyasının seyri, blokedeki tutarın miktarı ve karşı tarafın ödeme gücü birlikte tartılmadan verilen kabul kararı çoğu zaman erken kalır.
Son Söz
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her dolandırıcılık kurgusunun para akışı farklı olduğundan, hangi kurumların hangi sırayla harekete geçirileceği dosyaya göre değişir; kayıpların büyük olduğu olaylarda vakit kaybetmeden bir hukukçuya başvurmak gerekir.