Banka hesabına düşen bir e-haciz bildirimi, borçlu için genellikle sürecin ilk değil ikinci hâlkasıdır; ödeme emri çoktan tebliğ edilmiş ve takip kesinleşmiş olabilir. Bu aşamada yapılan en pahalı hata, itiraz ile şikâyeti karıştırmak ve dilekçeyi yanlış mercie vermektir. İİK, birbirine benzeyen bu yolları farklı merciler ve farklı sürelerle düzenler.
Üç Ayrı Şikâyet Konusu, Üç Ayrı Kapı
- Borca veya imzaya itiraz: Ödeme emrinin tebliğinden sonraki yasal süre içinde icra dairesine yapılır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
- İşlemin usulsüzlüğü: Haczin kanuna aykırı biçimde uygulandığı, haczedilemez bir malvarlığına dokunulduğu iddiası icra mahkemesine şikâyet yoludur.
- Borcun bulunmadığının tespiti: Takip kesinleşmişse borçlunun elinde kalan yol, genel mahkemede açılacak menfi tespit veya ödeme yapılmışsa istirdat davasıdır.
Blokenin İlk Günlerinde Yapılacaklar
- Hesabın bloke edildiği tarihi ve bankadan gelen bildirimi saklayın.
- UYAP üzerinden dosya numarasını, alacaklıyı ve takibin dayanağını görüntüleyin.
- Ödeme emrinin size fiilen tebliğ edilip edilmediğini, tebligatın hangi adrese yapıldığını kontrol edin.
- Hesabın niteliğini belirleyin: maaş, emekli aylığı, nafaka veya sosyal yardım girişi varsa haczedilebilirlik sınırlıdır.
- Kısmen haczedilebilen gelirlerde, kanunda öngörülen orandan fazlasına el konulmuşsa bunu ayrı bir talep başlığı yapın.
Usulsüz Tebligat: En Sık Görülen Kırılma Noktası
İlamsız takiplerde borçlunun haberi olmadan takibin kesinleşmesi çoğu kez tebligat kusurundan doğar. Eski adrese yapılan, muhtara bırakılmakla birlikte gerekli bildirim şerhleri tamamlanmayan ya da tüzel kişide yetkisiz kişiye teslim edilen tebligat, usulsüzlük şikâyetinin konusudur. Bu iddia ileri sürüldüğünde, öğrenme tarihinin nasıl belirleneceği kritik hâle gelir; bu nedenle blokeyi öğrendiğiniz anı gösteren banka kaydı, SMS veya ekran görüntüsü delil değeri taşır.
Mercii Hatasını Önleyen Kısa Denetim
Dilekçenin başlığını yazmadan önce şunu netleştirin: İtirazınız borcun kendisine mi, yoksa icra memurunun işlemine mi yöneliktir? Birincisi icra dairesine, ikincisi icra mahkemesine gider. İkisi bir arada ileri sürülecekse iki ayrı dilekçe hazırlamak, sürelerin birbirini yemesini önler. HMK'nın genel usul kuralları, süre hesabında tebliğ tarihinin doğru saptanmasını zorunlu kılar.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; takibin türü, dayanağı ve tebligat geçmişi izlenecek yolu bütünüyle değiştirebilir. Bloke bildirimini aldığınızda dosyanızı gecikmeden bir hukukçuya inceletmeniz yararlı olacaktır.