Hesabına elektronik haciz düştüğünü fark eden borçlunun ilk refleksi genellikle bankaya başvurmak olur; oysa bankanın haczi kaldırma yetkisi yoktur. İcra takibine karşı hangi itirazın nereye yapılacağı İİK'da ayrı ayrı düzenlenmiştir ve bu ayrımın karıştırılması kısa itiraz sürelerinin boşa geçmesine yol açar. Aşağıda, e-haciz uygulanan bir dosyada sırasıyla kontrol edilmesi gereken başlıklar yer alıyor.
Hangi İtiraz Nereye Yapılır?
- Borca, imzaya veya faize itiraz: ödeme emrini gönderen icra dairesine yapılır; mahkemeye verilen dilekçe itiraz sayılmayabilir.
- Usule aykırı işlem ve haczedilmezlik iddiası: şikâyet yoluyla icra mahkemesine götürülür.
- İtirazın kaldırılması: alacaklı kanunda sayılan belgelere dayanıyorsa icra mahkemesinden istenir.
- İtirazın iptali: genel mahkemede açılan bir davadır ve ispat rejimi farklıdır.
Bu dört yolun karıştırılması, yanlış mercie başvuru nedeniyle ret kararına ve gereksiz masrafa yol açar.
Ödeme Emri Tebliğinden Sonraki İlk Hafta
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür; kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz kural olarak icra mahkemesine yapılır ve süre daha kısadır. Tebligatın usulüne uygun olup olmadığı bu nedenle ilk incelenecek konudur. Tebligat parçasındaki adres, teslim şerhi ve tarih, dosyadan alınacak örnekle karşılaştırılmalıdır.
E-Hacze Karşı Somut Adımlar
- Dosya numarası ve haczin dayanağı, icra dairesinden veya elektronik sistem üzerinden teyit edilir.
- Hesabın niteliği belirlenir; maaş, nafaka veya sosyal yardım niteliğindeki ödemeler bakımından koruma sağlayan hükümler ayrıca değerlendirilir.
- Maaş hesabında kanunun izin verdiği oranı aşan bir kesinti varsa kısmi kaldırma talebi hazırlanır.
- Talep reddedilirse şikâyet yoluna gidilir; şikâyet süresinin öğrenme tarihinden işlediği unutulmamalıdır.
Sık Karşılaşılan Risk Noktaları
İtiraz dilekçesinde borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiğinin açıkça yazılmaması, kısmi itirazı geçersiz kılabilir. Faize itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir. İmzaya itirazın kendine özgü bir usul rejimi olduğu, buna ilişkin beyanın açık biçimde yapılması gerektiği de gözden kaçmamalıdır. Takip talebindeki alacak kalemi ile ödeme emri arasındaki uyumsuzluk ise şikâyet konusu yapılabilir.
Dosya Kapanmadan Son Kontrol
İtiraz sonrası takip duruyorsa alacaklının hangi yolu seçtiği izlenmeli; itirazın kaldırılması talebine karşı savunma, elde bulunan ödeme belgeleri ve HMK'nın delil kuralları dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Ödeme yapıldığı hâllerde makbuz, banka dekontu ve açıklama satırı birlikte sunulmalıdır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; takip türü, tebligat tarihi ve alacağın dayanağı sonucu doğrudan etkiler. Kısa süreli itiraz yolları söz konusu olduğundan dosyanın gecikmeden hukuki değerlendirmeye tabi tutulması önerilir.