Çalışan bir kişi için icra takibinin en somut sonucu, maaşına gelen hacizdir. Oysa maaş haczine giden yol genellikle çok önce, ödeme emrinin tebliğ edildiği anda belirlenmiştir. İlamsız takipte itiraz süresinin kaçırılması, borcun esasının hiç tartışılmadan kesinleşmesine yol açar.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
İlamsız takip, bir mahkeme kararına dayanmadan başlatılabilir. Bu, alacağın varlığının kanıtlandığı anlamına gelmez; borçluya itiraz imkânı tanınmasının sebebi de budur. Ödeme emrine süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur ve alacaklıyı, itirazın kaldırılması veya iptali için ayrı bir yola başvurmaya zorlar. Bu nedenle ödeme emrinin tebliğ tarihi, tüm sürecin başlangıç noktası olarak ayrıca belgelenmelidir. Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa, öğrenme tarihine dayanan ayrı bir yol izlenir.
Maaş Haczinde Sınırlar
İİK, maaş ve ücretlerin tamamının haczedilemeyeceğini, belirli bir oranın borçluya bırakılacağını öngörür. Nafaka alacakları bakımından ise farklı bir rejim uygulanır. Uygulamada sık görülen sorunlar şunlardır:
- Kesintinin yasal orandan fazla yapılması
- İhbar ve kıdem tazminatı gibi kalemlerin yanlış değerlendirilmesi
- Birden fazla dosyanın aynı anda kesinti yapmaya çalışması ve sıra sorunu
- İşverenin bildirim yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi
- Borçlunun muvafakat metnini sonuçlarını bilmeden imzalaması
Şikâyet mi İtiraz mı
Borcun kendisine yönelik karşı çıkış itiraz, icra dairesinin işleminin usule aykırılığına yönelik başvuru ise şikâyet olarak adlandırılır ve ikisinin mercii ile süresi farklıdır. Haciz miktarının yasal sınırı aştığı iddiası bu ayrımda şikâyet başlığında ele alınır. Yanlış başlıkla yapılan başvurular, esasa girilmeden reddedilebildiği için ilk adımda doğru nitelendirme yapılması gerekir.
Taksitlendirme ile Takibe Devam Arasında
- Borcun asıl tutarı, işlemiş faizi ve masrafları ayrı ayrı hesaplanır.
- Aylık ödenebilir tutar gerçek gelire göre belirlenir.
- Taksit taahhüdünün ihlali hâlindeki sonuçlar önceden değerlendirilir.
- Taahhüdün icra dairesi huzurunda mı yoksa harici mi yapıldığı netleştirilir.
- Ödemelerin dosyaya işlendiği düzenli olarak kontrol edilir.
Ödemeler Yapılırken Yapılan Hata
Borçlular sıklıkla alacaklının kişisel hesabına ödeme yapıp dekontu saklamaz. Dosya kapanmadığında bu ödemelerin ispatı güçleşir. Ödemenin icra dosyasına yapılması ve her ödeme sonrası güncel bakiyenin talep edilmesi, mükerrer tahsilatın önüne geçer.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. İcra dosyalarında süreler çok kısa olduğundan, ödeme emri veya haciz ihbarnamesi elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız gerekir.