Hesabına bloke konulduğunu çoğu kişi, bir ödeme gerçekleşmediğinde öğrenir. İlk refleks bankayı aramak olsa da banka çoğu zaman ayrıntı veremez, çünkü işlem bir tedbir kararına veya bildirim yükümlülüğüne dayanabilir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimleri, 5411 sayılı Kanun çerçevesindeki bankacılık yükümlülükleri ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri bu tabloda birlikte işler. Doğru adım, blokenin kaynağını belirlemeden atılamaz.
Blokenin Kaynağını Belirlemek
Uygulamada birbirinden farklı üç durum aynı isimle anılır ve her biri farklı yol gerektirir:
- Savcılık veya mahkeme kararına dayanan el koyma ya da tedbir
- İdari nitelikte işlem yapmama ve askıya alma kararı
- Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama
Hangi durumun söz konusu olduğu öğrenilmeden yapılan başvurular yanlış mercie gider ve zaman kaybettirir. Bu nedenle önce bankadan yazılı bilgi talep edilmeli, ardından ilgili adliye kayıtlarından dosya varlığı araştırılmalıdır.
Paranın Kaynağını Belgelemek
Blokenin kaldırılması taleplerinde belirleyici olan husus, hesaba giren paranın meşru kaynağının gösterilmesidir. Bu, genel bir beyanla değil, zincir hâlinde belgeyle yapılır:
- Satış, kira veya hizmet gelirine ilişkin sözleşme ve faturalar
- Ücret ödemelerini gösteren bordro ve banka kayıtları
- Taşınmaz veya araç satışında tapu ve tescil belgeleri
- Yurt dışı transferlerde gönderen bilgisi ve açıklama kayıtları
- Kripto varlık alım satımında platform işlem dökümleri
İyi Niyetli Üçüncü Kişi Konumu
Blokenin sık görülen sebeplerinden biri, hesaba dolandırıcılık mağdurunun parasının aktarılmış olmasıdır. Bu durumda hesap sahibi çoğu zaman bir alışverişin veya döviz işleminin tarafıdır. Böyle dosyalarda ilişkinin gerçekliğini gösteren yazışmalar, teslim belgeleri ve karşı tarafın kimliği belirleyici olur. Ödemeyi kimin talimatıyla ve hangi mal veya hizmet karşılığında aldığınızı gösteremediğinizde, konum savunulması güç hâle gelir.
Tedbire İtiraz ile Bekleme Arasındaki Tercih
El koyma kararlarına karşı kanunda öngörülen itiraz yolu vardır ve süre kısadır. Bazı kişiler soruşturmanın kendiliğinden sonuçlanmasını bekler; bu, hesabın uzun süre kullanılamaması anlamına gelir. İtiraz dilekçesinde blokenin kapsamının orantısız olduğu, hesaptaki tutarın tamamının şüpheli işlemle ilgili olmadığı ve zorunlu ihtiyaçların karşılanamadığı somut biçimde gösterilebilir. Kısmi çözüm talepleri, tamamının kaldırılması talebine göre çoğu zaman daha gerçekçi sonuç verir. İade veya sulh önerileri gündeme geldiğinde ise, ödemenin suç ikrarı gibi yorumlanmaması için metnin dikkatle kurulması gerekir.
Sürecin Diğer Yansımaları
Bloke süreci yalnızca tek hesabı etkilemez; kredi ilişkileri ve ticari faaliyet de zarar görebilir. Bu zararların belgelenmesi, ileride yapılacak taleplerde gerekli olur.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; blokenin dayanağı ve dosyanızdaki iddia izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Kısa süreli itiraz yolları söz konusu olduğundan vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.