Kripto varlık kaynaklı mağduriyetlerde en belirleyici unsur hızdır. Transfer edilen varlık kısa sürede birden çok cüzdan arasında dolaştırılır, farklı platformlara aktarılır ve iz sürmek her aşamada zorlaşır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinin içeriği kadar hangi bilgilerin ne zaman toplandığı da sonucu etkiler. 5411, 5549 sayılı kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde aşağıdaki kontrol listesi hazırlanmıştır.
Toplanması Gereken Teknik Veriler
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri ve ağ bilgisi
- Her transfere ait işlem kimliği ve zaman damgası
- Platforma yatırılan tutarların banka dekontları ve havale açıklamaları
- Kullanılan uygulamanın veya sitenin adresi, sürümü ve ekran kayıtları
- Karşı tarafla yapılan tüm yazışmalar, telefon numaraları ve sosyal medya hesapları
Paranın İzlenmesi Neden İlk Aşamada Kurulmalı
Zincir üzerindeki hareketler kalıcı olsa da, kripto varlığın nakde dönüştüğü nokta genellikle bir platformdur ve asıl kimlik bilgisi orada oluşur. Bu nedenle dosyada iki ayrı iz sürülür: zincir üzerindeki transfer zinciri ve geleneksel bankacılık sistemindeki para akışı. Şikâyet dilekçesinde bu iki hattın da araştırılmasının talep edilmesi, yalnızca cüzdan adresi bildirilerek yapılan başvurulara göre daha etkili sonuç verir. Ayrıca 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ve bankacılık mevzuatı gereği kurumlarda tutulan kayıtların dosyaya getirtilmesi talep edilmelidir.
Malvarlığının Korunmasına Yönelik Talepler
Zararın geri alınabilmesi, çoğu zaman failin cezalandırılmasından önce malvarlığına yönelik tedbirlerin uygulanmasına bağlıdır. Bu nedenle şikâyet aşamasında; tespit edilen hesaplara ilişkin koruma tedbirleri, ilgili platformlardan bilgi ve belge istenmesi ile hesap hareketlerinin dondurulmasına ilişkin taleplerin gecikmeden ileri sürülmesi önemlidir. Aklama boyutu bulunduğu değerlendirilen dosyalarda TCK 282 kapsamındaki inceleme, para akışının izlenmesini ayrıca kapsayabilir.
Uzlaşma Teklifiyle Karşılaşıldığında
- Karşı taraf kısmi ödeme öneriyorsa, bunun hangi hukuki sıfatla yapıldığı yazılı olarak belirlenmelidir.
- Ödeme kripto varlıkla yapılacaksa, değer dalgalanmasının kimin üzerinde kalacağı metne yazılmalıdır.
- Ödeme taahhüdü yerine getirilmezse izlenecek yolun baştan düzenlenmesi gerekir.
- Aynı organizasyondan zarar gören başka kişiler varsa, ayrı ayrı yapılan anlaşmaların dosyanın bütününe etkisi değerlendirilmelidir.
Genel Değerlendirme
Kripto varlık uyuşmazlıklarında teknik veri ile hukuki talebin birlikte kurgulanması gerekir; eksik başvuru, izin kaybolmasına yol açabilir. Burada sunulan başlıklar genel bilgilendirme niteliğinde olduğundan, olayın niteliğine uygun bir strateji için erken aşamada hukuki destek alınması önerilir.