İlamsız takipte borçlunun karşılaştığı en somut sonuç, maaşına haciz konulmasıdır. Bu aşamada verilen dilekçenin türü ve verildiği yer, sonucu doğrudan belirler. Uygulamada en sık görülen kayıp, itiraz edilmesi gereken yerde şikâyet, şikâyet edilmesi gereken yerde itiraz yoluna gidilmesinden doğar. Aşağıdaki kontrol listesi bu ayrımı netleştirir.
İtiraz ve Şikâyet Aynı Şey Değildir
- Ödeme emrine itiraz borcun kendisine yöneliktir ve icra dairesine yapılır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
- Şikâyet icra müdürlüğünün işleminin mevzuata aykırı olduğu iddiasıdır ve icra mahkemesine yapılır.
- İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; genel bir itiraz imzayı kabul etmiş sayılma sonucunu doğurabilir.
Borca itiraz için öngörülen süre kısadır ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren işler. Bu süre geçtikten sonra verilen dilekçe, ne kadar haklı gerekçe içerirse içersin takibi durdurmaz.
Maaş Haczinin Sınırları
İİK, maaş ve ücret hacizlerinde tamamının değil belirli bir oranın haczedilebileceğini öngörür; nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında tutulmuştur. Emekli aylıkları bakımından ise sosyal güvenlik mevzuatında ayrı bir koruma bulunur ve borçlunun sonradan verdiği muvafakat tartışma yaratır. Birden fazla takip dosyası varsa hacizler sıraya girer; ikinci dosya birinci dosya bitmeden kesinti yapamaz. Kesinti oranının aşıldığı hâllerde başvurulacak yol, borca itiraz değil şikâyettir.
Borçlu İçin Kontrol Listesi
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebliğ şekli, tebligat parçasından teyit edilir.
- Takip dayanağı belge, tutar ve faiz oranı tek tek incelenir; işlemiş faizin hesabı ayrıca kontrol edilir.
- Kesinti oranı bordroyla karşılaştırılır; fazla kesinti varsa süresinde şikâyet edilir.
- Aynı alacak için mükerrer takip yapılıp yapılmadığı araştırılır.
- Ödeme yapılmışsa dekontlar dosyaya sunulur, ödemenin hangi dosyaya sayılacağı yazılı olarak bildirilir.
Alacaklı Tarafında Gözden Kaçan Riskler
Alacaklı bakımından da yanlış merci sorunu vardır. İşverene gönderilen haciz müzekkeresine cevap verilmemesi hâlinde izlenecek yol ile borçlunun mal beyanında bulunmaması hâlinde izlenecek yol farklıdır. Ayrıca takibin kesinleşmeden haciz aşamasına geçirilmesi, sonradan tüm işlemlerin iptali sonucunu doğurabilir. HMK ve İİK usul hükümlerinin birlikte okunması, bu tür geri dönüşleri önler.
Taksitlendirme ve Anlaşma Seçeneği
Haciz aşamasında tarafların icra dosyasında taksit taahhüdüyle anlaşması mümkündür. Ancak taahhüdün ihlali ayrı bir sorumluluk doğurabileceğinden, taahhüt altına girmeden önce ödeme kapasitesinin gerçekçi biçimde hesaplanması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Dosyanızdaki tebliğ tarihi, takip türü ve kesinti oranı sonucu değiştirebileceğinden, dilekçe vermeden önce icra dosyanızı bir avukatla birlikte incelemeniz yerinde olur.