Bir alacağı elinde ilam (mahkeme kararı) olmadan tahsil etmek isteyen alacaklının ilk aracı ilamsız icra takibidir. Bu yolun en sık sonucu ise maaş haczidir. Bu rehber, ilamsız takibin işleyişini ve maaş haczinin sınırlarını iki taraf açısından ele alır.
İlamsız Takip Nasıl Başlar
İİK kapsamında para ve teminat alacakları için ilamsız takip, ödeme emrinin borçluya tebliğiyle işler. Burada belirleyici olan, borçlunun ödeme emrine karşı süresi içinde itiraz edip etmemesidir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur; bu, ilamsız takibin en kritik özelliğidir.
İtiraz ve İtirazın Kaldırılması
Borçlu itiraz ettiğinde alacaklı boşta kalmaz; elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması ya da iptali yoluna gidebilir. Bu aşamada alacağın dayandığı belge (senet, fatura, sözleşme) belirleyici olur. Dayanaksız bir itiraz, borçlu aleyhine ek yükümlülük doğurabilir.
- Alacaklı: takip dayanağı belgeleri ödeme emrinden önce hazır edin.
- Borçlu: ödeme emrinin tebliğ tarihini itiraz süresi için hemen not edin.
- Her iki taraf: kısmi ödeme ve mahsupları belgeleyin.
Maaş Haczinin Sınırı
Maaş haczinde en önemli koruma, ücretin tamamının değil belirli bir oranın haczedilebilmesidir; nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında ayrı bir rejime tabidir. Birden fazla haciz bulunduğunda sıra cetveli devreye girer. Borçlunun asgari geçim ihtiyacını gözeten bu sınır, uygulamada sıkça tartışma konusu olur.
Hatalı Hacze Karşı Şikâyet
Sınırı aşan ya da usulsüz bir haciz işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu bulunur. HMK usul kuralları bu sürecin çerçevesini tamamlar.
Her takip dosyası kendi belgeleri ışığında değerlendirilir; bu yazı genel bilgi sunar. Somut durumunuzda süre ve itiraz stratejisini bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yerinde olur.