Borçlunun maaşına haciz konulması, çoğu zaman takibin başladığından bile haberdar olunmadan öğrenilen bir sonuçtur. Oysa ilamsız takipte borçlunun elindeki en etkili araç, ödeme emrine süresinde yapılan itirazdır. İcra ve İflas Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesindeki bu rehber, takibin durdurulmasından kesinti sınırlarının hesabına kadar olan süreci ele alıyor.
Ödeme Emrine İtiraz: Yedi Günlük Pencere
İlamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilirse takip kendiliğinden durur. İtiraz yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir; imzaya itiraz ediliyorsa bunun açıkça belirtilmesi gerekir, aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır. Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen tutar açıkça gösterilmelidir. Süre geçtikten sonra takip kesinleşir ve borçlunun elinde yalnızca daha dar imkânlar kalır.
Takip Durduktan Sonra Ne Olur
İtiraz üzerine alacaklı, itirazın kaldırılması için icra mahkemesine ya da itirazın iptali için genel mahkemeye başvurabilir. Bu iki yol farklı belgelere dayanır: itirazın kaldırılması yolu belirli nitelikteki belgelerin varlığını gerektirirken, itirazın iptali davası genel yargılama usulüne tabidir. Borçlu açısından, itirazın haksız çıkması hâlinde tazminatla karşılaşma ihtimali bulunduğundan itirazın dayanağının baştan değerlendirilmesi gerekir.
Maaş Haczinde Kesinti Sınırı
- Maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; kanun dörtte birden az olmamak üzere bir oran öngörür.
- Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar dikkate alınarak oran belirlenir.
- Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama uygulanmaz.
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre işlem yapılır; ikinci haciz sıraya girer.
- Emekli aylıkları kural olarak haczedilemez; borçlunun sonradan verdiği muvafakat bu sonucu değiştirebilir.
Yanlış Uygulanan Kesintiye Karşı Şikâyet
İşverenin kanuni orandan fazla kesinti yapması ya da haczedilemeyecek bir gelirden kesinti yapılması hâlinde, icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Şikâyet süresi kısa olduğundan, ilk kesintinin yapıldığı bordronun tarihine dikkat edilmelidir. Haczedilmezlik iddiası ileri sürülüyorsa, gelirin niteliğini gösteren belgeler dilekçeye eklenmelidir.
Sık Karşılaşılan Usul Hataları
- Tebligatın usulsüz yapıldığının fark edilip süresinde ileri sürülmemesi.
- İtiraz dilekçesinde borcun tamamına mı bir kısmına mı itiraz edildiğinin belirsiz kalması.
- Adres değişikliğinin bildirilmemesi nedeniyle tebligatın öğrenilememesi.
- Ödeme yapıldığı hâlde makbuzun dosyaya sunulmaması.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü, tebligat tarihi ve gelirin niteliği sonucu değiştirir. İcra dosyanıza ilişkin adım atmadan önce tebligat evrakınızla birlikte hukuki destek almanız önerilir.