İlamsız icra takibi, alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmadan başlatabildiği bir yoldur. Bu hız borçlu bakımından kısa ve katı sürelerle dengelenir. Ödeme emri eline ulaşan borçlunun ilk günlerde yaptığı tercihler, takibin kesinleşip kesinleşmeyeceğini doğrudan belirler.
Ödeme Emrini Aldığınızda Başlayan İki Ayrı Süre
İİK uyarınca ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Aynı şekilde borçlunun mal beyanında bulunma süresi de yedi gündür. Bu iki yükümlülük birbirinden bağımsızdır: itiraz edilmiş olması, mal beyanı yükümlülüğünü her hâlde ortadan kaldırmaz. Mal beyanında bulunmamanın ayrı yaptırımları vardır.
İtirazın Kapsamını Doğru Belirleyin
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: adi senede dayalı takiplerde imzanın inkârı ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: icra dairesinin yetkisine itiraz, esasa ilişkin itirazla birlikte ve yetkili daire gösterilerek yapılmalıdır.
- Kısmi itiraz: itiraz edilen kısım rakamsal olarak gösterilmezse itiraz sonuç doğurmaz.
Alacaklının Elindeki İki Yol
İtiraz üzerine takip durur. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre iki yoldan birini seçer: itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurmak ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açmak. İtirazın kaldırılması, itirazın tebliğinden itibaren altı ay; itirazın iptali davası ise bir yıl içinde açılmalıdır. Bu sürelerin kaçırılması, aynı takip dosyası üzerinden ilerleme imkânını ortadan kaldırır ve alacaklıyı yeni bir takip yapmaya zorlar.
Şikâyet Yolunu İtirazla Karıştırmayın
İcra dairesinin işlemine yönelik hatalar itiraz konusu değil şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yapılır. Şikâyet kural olarak öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde ileri sürülür; bir hakkın yerine getirilmemesi veya kamu düzenine aykırılık gibi hâllerde ise süreye bağlı olmaksızın başvurulabilir. Bu ayrımın gözden kaçması, usule aykırı işlemin düzeltilmeden kalmasına yol açar.
Adım Adım Kontrol Listesi
- Tebligat parçası incelenir; usulsüz tebligat iddiası varsa öğrenme tarihi ayrıca ileri sürülür.
- Takip talebindeki alacak kalemleri, faiz oranı ve başlangıç tarihi denetlenir.
- İtiraz dilekçesi süresinde ve kapsamı açıkça belirtilerek verilir.
- Mal beyanı yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir.
- Haciz aşamasında haczedilemeyecek mallara ilişkin talepler zamanında ileri sürülür.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin dayanağı olan belgenin niteliği süreci ve süreleri değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldığınız gün belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.