İlamsız icra takibi, hızlı işleyen ve kısa sürelerle örülü bir yoldur. Ödeme emrini alan borçlu için de, takibi başlatan alacaklı için de sürecin kaderi çoğu zaman ilk hafta içinde belirlenir. Bu evrede yapılan usul hatası, esasa ilişkin haklı olmayı büyük ölçüde anlamsızlaştırır.
Ödeme Emri Tebliğ Edildiğinde Başlayan Saat
İİK, ilamsız takipte ödeme emrine itiraz için tebliğden itibaren yedi günlük süre öngörür. Aynı şekilde borcu ödemeyen borçlunun mal beyanında bulunma yükümlülüğü de yedi günlük süreye bağlıdır. İtiraz süresinde yapılmazsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir; mal beyanında bulunulmaması ise ayrı yaptırımlara konu olur. Bu nedenle tebliğ tarihini gösteren zarf saklanmalı ve takvime hemen işlenmelidir.
İtirazın İçeriğini Doğru Kurmak
- Borca itiraz mı, imzaya itiraz mı, yetkiye itiraz mı edildiği açıkça yazılmalıdır.
- İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmazsa imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetki itirazı, esasa itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir.
- Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen kısım rakamla gösterilmelidir; aksi halde itiraz sonuç doğurmayabilir.
Mal Beyanı: Eksik Bildirim de Sorun Üretir
Mal beyanı, borçlunun kendisine ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ilişkin bildirimdir. Beyanın hiç yapılmaması kadar, gerçeğe aykırı ya da eksik yapılması da ayrı sonuçlar doğurur. Beyandan sonra malvarlığında değişiklik olursa bunun bildirilmesi gerekir. Haczedilemeyecek mallar bakımından ileri sürülecek itirazlar ise haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren işleyen şikayet süresi içinde icra mahkemesine yapılmalıdır.
Alacaklı Tarafın Takvimi
- İtiraz üzerine takip durur; alacaklı bu aşamada boş beklerse hakları zayıflar.
- Elinde İİK anlamında belge varsa itirazın kaldırılması yoluna, yoksa itirazın iptali davasına gidilir.
- Bu iki yolun süreleri farklıdır: itirazın kaldırılması için altı ay, itirazın iptali davası için bir yıllık süre öngörülmüştür.
- Süre kaçırıldığında alacak ortadan kalkmaz; ancak genel hükümlere göre yeniden dava açmak gerekir ve takip masrafları boşa gider.
Usulsüz Tebligat İddiası
Tebligatın usulüne aykırı yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihi esas alınarak icra mahkemesine şikayet yoluna gidilir. Bu iddia soyut kalmamalı; tebliğ evrakındaki adres, tebliğ alan kişinin sıfatı ve şerhler somut olarak gösterilmelidir.
İcra dosyalarında birkaç günlük gecikme telafi edilemeyen sonuçlar doğurabilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ödeme emri elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.