İcra dosyalarında en çok hak kaybı yaşanan aşama, haczin konulduğu an değil; kıymet takdiri ile satış arasındaki sessiz dönemdir. Borçlu tarafın bu dönemde yapmadığı itirazlar, satıştan sonra ileri sürüldüğünde sonuç doğurmaz. İİK hükümleri ve HMK usulü çerçevesinde bu rehber, satış zincirini kontrol noktalarına bölmeyi amaçlar.
Zinciri görmek: haciz, kıymet takdiri, satış
Süreç birbirini izleyen üç halkadan oluşur ve her halkanın kendi itiraz penceresi vardır. Haczin usulsüzlüğüne ilişkin şikâyet ayrı, kıymet takdirine itiraz ayrı, satış ilanının usulsüzlüğüne ilişkin şikâyet ise ayrı değerlendirilir. Bir halkada geçirilen süre, sonraki halkada telafi edilemez. Bu nedenle dosya, tebligat tarihleri üzerinden ilerleyen bir çizelgeyle takip edilmelidir.
Kıymet takdirine itiraz penceresi
- Rapor tebliğ edildiğinde taşınmazın konumu, imar durumu ve emsal değerleri karşılaştırılır.
- İtiraz dilekçesinde soyut düşük değer iddiası yerine somut emsal ve teknik veri sunulur.
- İtirazın kesinleşen değeri değiştirmediği hâllerde, satış aşamasındaki artırma şartları yeniden gözden geçirilir.
- Taşınmaz üzerindeki kira, şerh ve muhdesat kayıtlarının rapora yansıyıp yansımadığı denetlenir.
Mal beyanının kapsamı ve sonuçları
Mal beyanı yalnız bir form doldurma işlemi değildir; beyanın eksik veya gerçeğe aykırı olması ayrı yaptırımlara yol açar. Beyanda malvarlığının yanı sıra gelir kaynakları ve üçüncü kişilerdeki alacaklar da gösterilir. Beyanda bulunmamak, dosyayı borçlu aleyhine ağırlaştırırken; gerçeğe aykırı beyan ayrıca sorumluluk doğurur. Beyanın sonradan değişen durumlara göre güncellenmesi gerekir.
Elektronik satışta sık görülen usul hataları
- Satış ilanının ilgililere usulüne uygun tebliğ edilmemesi
- İlan metnindeki taşınmaz bilgileri ile tapu kaydı arasında çelişki bulunması
- Teminat yatırma ve teklif verme kurallarının ilanda net gösterilmemesi
- İhalenin feshi talebinin, zararla bağlantısı kurulmadan ileri sürülmesi
Uyarı niteliğinde kapanış
İcra takibinde zaman, çoğu zaman taraflardan birinin lehine tek yönlü işler; bu nedenle takvim tutmak savunmanın kendisidir. Satış tamamlandıktan sonra yapılacak itirazların hareket alanı belirgin biçimde daralır. Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; dosyanızdaki tarihlere göre hukuki destek almanız önerilir.