Haciz aşamasında borçlunun elindeki imkânlar geniştir; ancak neredeyse tamamı çok kısa sürelere bağlıdır. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen takipte, itiraz ile şikâyetin karıştırılması en sık rastlanan usul hatasıdır ve çoğu zaman geri dönüşü yoktur. Bu rehber, borçlu tarafında süre ve usul planını adım adım ele alır.
Başlangıç Noktası: Hangi Belgeyi Aldınız
Elinizdeki belgenin ödeme emri mi, icra emri mi yoksa haciz ihbarnamesi mi olduğu, kullanılacak yolu ve süreyi doğrudan belirler. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi ile kambiyo senetlerine özgü takipteki itiraz süresi aynı değildir; ilama dayalı takipte ise borca itiraz yolu kural olarak kapalıdır. Belgeyi aldığınız tarihi not etmek, sonraki tüm hesabın temelidir.
İtiraz ve Şikâyet: İki Ayrı Kanal
- İtiraz, takibin dayanağına yöneliktir ve icra dairesine yapılır.
- Şikâyet, icra dairesi işleminin kanuna veya olaya uygun olmadığı iddiasıdır ve icra mahkemesine yapılır.
- Şikâyet kural olarak kısa bir süreye bağlıdır; kamu düzenine aykırılık ve bir hakkın yerine getirilmemesi hallerinde süre bakımından farklı bir rejim uygulanır.
- Aynı dilekçede iki kanalın birbirine karıştırılması, talebin merci yönünden reddine yol açabilir.
Haczedilemezlik İddiasının Doğru Zamanı
Maaş ve ücret üzerindeki kesintinin kanuni sınırı aşması, ev eşyasının haczi veya mesleğin icrası için zorunlu araçların listeye alınması sık görülen tartışmalardır. Bu iddialar haczin öğrenilmesinden itibaren kısa süre içinde ileri sürülmelidir; geciken talep, esasen haklı olsa bile incelenemeyebilir. Haciz tutanağının bir örneğinin alınması ve haczedilen kalemlerin tek tek işaretlenmesi bu aşamada belirleyicidir.
Yanlış Yola Girildiğinde Elde Kalanlar
Süresi geçmiş bir itirazın yerine bazen menfi tespit veya istirdat yolu düşünülebilir; ancak bu yollar ispat yükü ve masraf bakımından daha ağırdır. Bu nedenle ilk günlerde atılacak doğru adım, sonraki aylarda yürütülecek uzun bir davadan daha etkilidir. Ödeme yapıldıysa dekontların takip dosyasıyla eşleştirilmesi, mükerrer tahsilatın önüne geçer.
Uyarı
Metin genel bilgilendirme amaçlıdır; takip türü ve dosyanın seyri sonuçları değiştirir. Elinize bir icra evrakı ulaştığında süre kısa olduğundan, gecikmeden hukuki görüş almanız yerinde olur.