İlamsız icra takibinde ödeme emrini tebellüğ eden borçlunun en kritik hakkı, kanunda öngörülen kısa süre içinde takibe itiraz ederek icranın kendiliğinden durmasını sağlamaktır. İİK ekseninde bu itiraz, borçlunun elindeki en pratik savunma aracıdır.
İtirazın Takibe Etkisi
Ödeme emrine süresi içinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur; alacaklının artık icra dairesinden değil, mahkemeden itirazın kaldırılmasını veya iptalini istemesi gerekir. Borçlu itirazı ya borcun tamamına ya da bir kısmına yöneltebilir; kısmi itirazda itiraz edilmeyen bölüm için takip devam eder. Bu ayrımın dilekçede net yazılması, ileride aleyhe yorumlanmayı önler.
İtiraz Sebeplerinin Doğru Kurgulanması
İtirazda borca, imzaya veya yetkiye ayrı ayrı itiraz mümkündür. Özellikle imzaya itiraz, ayrıca ve açıkça belirtilmezse borç ikrar edilmiş sayılabilir. Yetki itirazı ise mutlaka itirazla birlikte, yetkili icra dairesi gösterilerek ileri sürülmelidir. Bu üç eksenin dilekçede karıştırılması, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
- Borcun mevcut olmadığı veya ödendiği iddiası
- Senetteki imzanın borçluya ait olmadığı savunması
- Takibi yürüten icra dairesinin yetkisizliği
- Zamanaşımı def'inin ileri sürülmesi
İtirazdan Sonra Alacaklının Yolları
İtiraz üzerine alacaklı, elinde İİK anlamında belge varsa itirazın kaldırılması için icra mahkemesine; yoksa genel mahkemede itirazın iptali davasına yönelir. İtirazın iptali davasında haksız çıkan tarafın tazminata mahkûm edilme ihtimali bulunduğundan, borçlunun da itirazını dayanaksız yapmaması önemlidir.
Süre Kaçırıldığında Ne Yapılır
Süre geçtiğinde takip kesinleşir; ancak borçlu, borcu hiç doğmamış veya sonradan sona ermişse menfi tespit ya da istirdat davası ile hakkını arayabilir. Ayrıca tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülerek sürenin işlemeye başlamadığı da tartışılabilir. Bu nedenle tebligat parçasının incelenmesi ilk adımdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. İtiraz sebeplerinin ve sürelerinin somut takibe göre değişebilmesi nedeniyle, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden bir hukuk profesyonelinden değerlendirme almanız yerinde olur.