İcra ve İflas Kanunu, borçluya takibi durdurma imkânı tanır; ancak bu imkân dar bir zaman aralığında ve belirli bir içerikle kullanıldığında sonuç doğurur. Ödeme emrini alan borçlunun ilk sorusu şu olmalıdır: elimdeki belge hangi takip yoluna ait ve itiraz süresi ne zaman doluyor?
Ödeme Emrini Doğru Okumak
Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz kural olarak takibi durdurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise durum farklıdır; itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz ve icra mahkemesine başvurulması gerekir. İlamlı takiplerde ise itiraz değil, icranın geri bırakılması gündeme gelir. Belgenin başlığındaki takip yolu okunmadan yapılan başvurular, süre içinde yapılmış olsa bile sonuçsuz kalabilir.
İtirazın İçeriği Neden Belirleyici?
İtiraz dilekçesinde neye itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Borcun tamamına mı bir kısmına mı, faize mi, yetkiye mi yoksa imzaya mı itiraz edildiği ayrı ayrı belirtilmelidir. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmazsa imza kabul edilmiş sayılır. Kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım için takip kesinleşir; bu nedenle tutarların hesaplanması dilekçe yazılmadan önce tamamlanmalıdır. Yetki itirazının, esasa ilişkin itirazla birlikte ve süresinde ileri sürülmesi gerekir.
Borçlunun Elindeki Diğer Araçlar
- Haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin şikâyet
- Maaş haczinde kanunun öngördüğü sınırın aşıldığı iddiası
- Borcun ödendiğine veya zamanaşımına uğradığına dayalı itiraz
- Mükerrer takip yapıldığının ileri sürülmesi
- Üçüncü kişiye ait malın haczedilmesi hâlinde istihkak iddiası
Bu araçların bir kısmı süreye tabi değildir; ancak bekletildikçe malın satışı gibi geri dönüşü güç sonuçlar doğabilir.
Yanlış Mercie Başvurunun Sonucu
Uygulamada en sık yapılan hata, icra dairesine yapılması gereken itirazın mahkemeye, mahkemeye yapılması gereken başvurunun ise icra dairesine sunulmasıdır. Ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılırken, itirazın kaldırılması ve iptali talepleri ile icra işlemlerine yönelik şikâyetler icra hukuk mahkemesine yöneltilir. Menfi tespit ve istirdat davaları ise genel mahkemelerde görülür. Yanlış merci nedeniyle kaybedilen günler, yedi günlük itiraz süresinde telafi edilemez.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
- Tebliğ tarihi zarf üzerinden doğrulanır ve takvime işlenir.
- Takip yolu ve dayanak belge tespit edilir.
- Borcun kaynağı ile kendi kayıtlarınız karşılaştırılır.
- İtirazın kapsamı kalem kalem yazılır.
- İtirazın kaldırılması talebine karşı savunma belgeleri önceden hazırlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takip türü, alacağın dayanağı ve tebligatın usulü sonucu doğrudan etkilediğinden, ödeme emri elinize ulaştığı gün hukuki değerlendirme alınması önemlidir.