İcra takibinde borçlunun en güçlü aracı, kendisine tanınan kısa süre içinde doğru türde itirazı doğru mercie yöneltmesidir. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu süreçte yapılan usul hataları, esasa ilişkin haklı savunmaların dahi dinlenmeden elenmesine yol açar. Bu rehber, itiraz aşamasını borçlu perspektifinden adım adım ele alır.
Önce Takibin Türünü Okumak
Elinize ulaşan belgenin ilamsız takibe mi, kambiyo senedine dayalı takibe mi yoksa ilamlı takibe mi ait olduğu, kullanabileceğiniz yolu tümüyle değiştirir. İlamlı takipte itiraz kurumu işlemez; burada gündeme gelen icranın geri bırakılması gibi ayrı bir yoldur. Bu ayrım yapılmadan hazırlanan dilekçe, süresi içinde verilmiş olsa bile sonuç doğurmaz.
İtirazın Kapsamını Belirlemek
- Borcun tamamına mı yoksa belirli bir kısmına mı itiraz edildiği
- İmzaya itiraz varsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerektiği
- Faiz oranına, işleyiş tarihine veya ferilere yönelik itirazın ayrı yazılması
- Yetkiye itiraz ediliyorsa aynı dilekçede yetkili icra dairesinin gösterilmesi
- Zamanaşımı savunmasının hangi aşamada ileri sürüleceği
İmzaya itirazın ayrıca belirtilmemesi hâlinde imza kabul edilmiş sayılır; bu, sonradan geri alınması mümkün olmayan bir sonuçtur ve uygulamada en pahalıya mal olan usul hatalarından biridir.
İtirazın Takibe Etkisi ve Sonrası
Süresinde yapılan itiraz, kural olarak takibi durdurur. Bu durumda inisiyatif alacaklıya geçer ve alacaklı itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurur. Borçlu açısından kritik nokta, takip durdu diye dosyayı takipsiz bırakmamaktır; karşı tarafın açacağı davada süresinde cevap verilmemesi, itirazla kazanılan avantajı bir anda ortadan kaldırır.
Usule Aykırı İşleme Karşı Şikâyet
İtiraz ile şikâyet farklı kurumlardır. Tebligatın usulsüz yapılması, haczedilemeyecek malın haczedilmesi, tutanağın hatalı düzenlenmesi gibi durumlar borcun varlığıyla değil işlemin usulüyle ilgilidir ve icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Bu ikisinin karıştırılması, doğru itirazın yanlış kanalda kaybolmasına neden olur.
Haciz Aşamasında Koruyucu Talepler
Takip ilerlediğinde borçlunun elinde hâlâ kullanılabilir araçlar bulunur. Haczedilemezlik iddiası, maaş üzerindeki kesinti oranının denetlenmesi, aile bireylerine ait eşyalar bakımından istihkak süreci ve taksitle ödeme teklifi bunların başında gelir. Her talebin kendi süresi ve mercii olduğundan, haciz tutanağının tebliğ tarihi mutlaka kayda geçirilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İcra takiplerinde süreler kısa ve sonuçları ağırdır; elinize bir ödeme emri ulaştığında beklemeden dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz en sağlıklı yaklaşımdır.