Maaşına haciz konulduğunu bordrosundaki kesintiden öğrenen çoğu kişi, ilk dilekçesini yanlış yere verir. İİK sisteminde borca itiraz, şikâyet ve istihkak birbirinden tamamen ayrı yollardır; her birinin mercii ve süresi farklıdır. Bu rehber maaş haczinde hangi durumda nereye başvurulacağını ve süre kaybının nasıl önleneceğini açıklar.
Borca İtiraz mı, Haczin Usulüne İtiraz mı?
Eğer henüz ödeme emri aşamasındaysanız ve borcun kendisine karşı çıkıyorsanız itiraz icra dairesine yapılır; bu itiraz takibi durdurur. Ancak takip kesinleşmiş ve haciz uygulanmışsa artık borca itiraz edilemez. Bu aşamada tartışılabilecek olan, haczin usulüne ve sınırına aykırılığıdır ve bu bir şikâyet konusudur; mercii icra mahkemesidir. İki yolun karıştırılması, dilekçenin süresinde verilmiş olmasına rağmen sonuçsuz kalmasına yol açar.
Haczedilemeyen Kısım Üzerinden Savunma
- Ücretin tamamı haczedilemez; kanunda öngörülen asgari kısım borçluya bırakılır
- Nafaka alacakları için ayrı bir rejim geçerlidir ve genel sınır uygulanmaz
- Birden fazla dosyadan gelen haciz yazıları sıraya girer, aynı anda uygulanmaz
- Kıdem, ihbar ve ikramiye gibi ödemelerin niteliği ayrıca değerlendirilir
- İşverenin fazla kesinti yapması ayrı bir sorumluluk doğurur
Şikâyet Süresi Ne Zaman Başlar
İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren kısa bir süre içinde yapılır. Maaş haczinde öğrenme anı çoğu zaman haciz yazısının işverene ulaştığı tarih değil, ilk kesintinin görüldüğü bordro tarihidir. Bu nedenle bordronun ve işverenden alınacak haciz müzekkeresi örneğinin dosyaya konulması, sürenin başlangıcını tartışmasız hâle getirir. Buna karşılık kamu düzenine aykırılık oluşturan hâllerde şikâyetin süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebileceği kabul edilir.
Yetkili İcra Mahkemesi
Şikâyet, hakkında şikâyet olunan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesinde incelenir. Borçlunun başka bir ilde yaşıyor olması yetkiyi değiştirmez. Talimat yoluyla yapılan hacizlerde ise işlemi fiilen yapan dairenin bulunduğu yer önem kazanır; bu ayrım gözden kaçırıldığında dosya yetkisizlikle geri döner ve haciz uygulanmaya devam eder.
İtiraz Hazırlanırken Yapılacak Kontroller
- Takip dosyasının numarasını ve dayanağını işverenden veya UYAP üzerinden öğrenin
- Ödeme emrinin size usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğini inceleyin
- Kesinti oranını bordroda hesaplayarak yasal sınırla karşılaştırın
- Aynı borç için başka dosya bulunup bulunmadığını kontrol edin
- Ödeme yaptıysanız dekontları tarih sırasıyla dosyalayın
Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa, bu husus ayrı bir şikâyet konusu oluşturur ve takibin geldiği aşamayı tümüyle değiştirebilir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; icra takibinizin türü ve aşaması sonucu belirler. Kesinti başlamışsa süre işliyor demektir, dosya örneğiyle birlikte hukuki destek almanızda fayda vardır.