İcra takibiyle karşılaşan borçlunun elindeki en güçlü araç, kısa süre içinde kullanılması gereken itiraz hakkıdır. Ancak itirazın nereye yapılacağı ile itirazdan sonra doğacak uyuşmazlığın nerede görüleceği farklı sorulardır ve bu ayrım sık sık gözden kaçar.
İtiraz İcra Dairesine, Uyuşmazlık Mahkemeye
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir ve süresinde yapıldığında takibi durdurur. Bundan sonrası alacaklının tercihine kalır: elinde İİK anlamında belge varsa itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden ister, yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açar. Borçlunun savunma stratejisi bu iki ihtimale göre baştan kurulmalıdır.
İtirazın Kapsamını Doğru Yazmak
Borca itiraz, imzaya itiraz ve yetkiye itiraz birbirinden ayrı sonuçlar doğurur. İmzaya itiraz açıkça ve ayrıca belirtilmezse, imza kabul edilmiş sayılır. Yetki itirazında ise yalnızca yetkisizlik ileri sürmek yetmez; yetkili icra dairesinin hangisi olduğu da gösterilmelidir. Eksik yazılan bir itiraz, itiraz hakkının kısmen kullanılmamış olması anlamına gelir.
Mal Beyanı Ayrı Bir Yükümlülüktür
Takibe itiraz etmiş olmak, mal beyanında bulunma yükümlülüğünü her hâlde ortadan kaldırmaz. Beyanın süresinde ve gerçeğe uygun verilmemesi, borçlu aleyhine ayrı yaptırımların gündeme gelmesine yol açar. Beyanda malvarlığı unsurları ile gelir kaynağının açık ve denetlenebilir biçimde gösterilmesi, sonraki aşamalarda iyi niyetin ortaya konulması bakımından da önem taşır.
Delil Eksikliğinin Takibi Kesinleştirmesi
- Ödeme yapıldığı hâlde dekont ve makbuzların takip dosyasıyla eşleştirilememesi
- Kısmi ödemelerin hangi borca mahsuben yapıldığının belirsiz bırakılması
- Senede dayanan takiplerde bedelsizlik iddiasının yazılı hiçbir kayda dayandırılmaması
- Zamanaşımı definin süresinde ve açıkça ileri sürülmemesi
Özellikle itirazın kaldırılması aşamasında inceleme belge üzerinden yürüdüğünden, tanık anlatımına dayanan savunmalar sonuç vermez. Bu nedenle ödeme ve mutabakat kayıtlarının takip tarihinden önce toplanması gerekir.
Tebligatın Kontrolü
Sürelerin başlangıcı tebligata bağlı olduğundan, ödeme emrinin hangi adrese ve nasıl tebliğ edildiği ilk incelenecek noktadır. Usulüne aykırı tebligat iddiası ileri sürülecekse, bunun ayrı bir talep olarak ve dayanaklarıyla birlikte icra mahkemesine taşınması gerekir.
Buradaki anlatım genel çerçeveyi verir. Takibin türü, dayanak belgenin niteliği ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ödeme emri elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.