İlamsız takipte borçlunun elindeki en güçlü araç itirazdır; ancak itirazın kaldırılması ile iptali birbirinden farklı mercilerde ve farklı ispat kurallarıyla görülür. Bu ayrımı bilmeden yapılan hamleler, borçlu açısından hem takibin hızlanmasına hem de tazminat riskine yol açabilir.
İtirazın Ulaştığı İki Ayrı Yol
Ödeme emrine süresi içinde itiraz edildiğinde takip durur. Bundan sonrası alacaklının tercihine bağlıdır: elinde İİK'nın aradığı nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ister; yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açar. İcra mahkemesindeki inceleme dar ve belgeye dayalıdır, tanık dinlenmez; genel mahkemedeki dava ise tam yargılamadır. Borçlunun savunmasını hangi zeminde kuracağını bu ayrım belirler.
İcra Dairesinin Yetkisine İtiraz
Yetki itirazı, borçlu için çoğu zaman ihmal edilen bir savunmadır. Takip yapan icra dairesinin yetkisiz olduğu düşünülüyorsa bu itiraz, esasa ilişkin itirazla birlikte ve açıkça ileri sürülmelidir. Yalnızca "borcum yoktur" denilip yetkiye değinilmezse, sonradan yetki tartışması açma imkânı fiilen kapanır. İtiraz dilekçesinde yetkili icra dairesinin de gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz bu yönüyle sonuç doğurmayabilir.
Şikâyet ile İtirazın Karıştırılması
Borca ve imzaya yönelik beyanlar itiraz; icra dairesinin işleminin kanuna aykırılığına yönelik başvurular ise şikâyettir ve icra mahkemesine yapılır. Haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin başvurular, kıymet takdirine yönelik itirazlar, usulsüz tebligat iddiası bu ikinci grupta yer alır. Süreler kısadır; ödeme emrine itiraz ve şikâyet için kural olarak yedi günlük süreler işler. Yanlış isimlendirilen bir dilekçe, mercii tarafından reddedilmese bile değerlendirme sırasını değiştirir.
Belgesiz İtirazın Bedeli
- İmzaya itiraz edilmişse imza incelemesine esas alınacak karşılaştırma belgelerinin hazır bulundurulmaması
- Ödeme savunmasının makbuz, dekont veya banka kaydıyla desteklenmemesi
- Takas ve mahsup iddiasının hesap tablosuyla somutlaştırılmaması
- Zamanaşımı savunmasının takip dayanağı senedin niteliğiyle ilişkilendirilmemesi
- Usulsüz tebligat iddiasının tebligat parçası incelenmeden ileri sürülmesi
Borçlu İçin Zaman Çizelgesi
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebligat usulü ilk gün kontrol edilir.
- İtiraz kapsamı (borca, imzaya, yetkiye, faize) tek dilekçede eksiksiz belirlenir.
- Ödeme ve mahsup belgeleri tarih sırasına dizilerek dosya oluşturulur.
- Alacaklının hangi yola gideceği öngörülerek karşı savunma önceden hazırlanır.
- Haciz ihtimaline karşı haczedilmezlik şikâyeti seçeneği not edilir.
Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır. Takip dayanağının türü ve tebligat düzeni dosyanın seyrini kökten değiştirebileceğinden, itiraz dilekçesi verilmeden önce profesyonel destek alınması yararlı olacaktır.