Konkordato talebinin en somut sonucu, borçlunun mal varlığı üzerindeki takip baskısının durmasıdır. Buna rağmen uygulamada elektronik ortamda uygulanan hacizlerin mühlet kararından sonra da hesaplara yansımaya devam ettiği görülür. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde mühlet kararının takip hukukuna etkisini belgelemeye ve yanlış uygulanan e-hacze karşı doğru yolu seçmeye odaklanır.
Mühlet Kararının Etkisini Belgelemek
Geçici veya kesin mühlet kararı verildiğinde, karar yalnızca dosyada durursa sonuç doğurmaz. Kararın ilgili kurumlara ve alacaklılara bildirilmesi, ilan edilmesi ve banka ile kamu kurumlarındaki kayıtlara işlenmesi gerekir. Bu bildirim zinciri tamamlanmadan hesaplara düşen blokelerin sebebi çoğu zaman kötü niyet değil, kaydın güncellenmemiş olmasıdır; çözümü de bu nedenle önce bildirim, sonra hukuki başvurudur.
Mühlet Öncesi ve Sonrası Hacizlerin Ayrıştırılması
- Haczin uygulandığı tarih ile mühlet kararının tarihi karşılaştırılır.
- Alacağın niteliği belirlenir: rehinli alacak, kamu alacağı veya adi alacak.
- Haczin konusu ayrılır: banka hesabı, taşınmaz, araç kaydı veya üçüncü kişideki alacak.
- Muhafaza ve satış işlemi yapılıp yapılmadığı tespit edilir.
Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, kalemlerin bir kısmı yönünden haklı olsa bile bütünüyle reddedilebilir.
Şikayet ve İtiraz Yollarının Sırası
Mühlete rağmen sürdürülen takip işlemlerine karşı öngörülen yol, icra mahkemesine şikayettir ve bu yol kısa süreye bağlıdır. Şikayet dilekçesinde talebin somut olarak hangi işleme yöneldiği, dosya numarası ve işlem tarihiyle birlikte gösterilmelidir. Komiserin görev alanına giren hususlarda ise önce komisere başvurup yazılı görüş alınması, mahkemeye sunulacak talebi güçlendirir. Kamu alacakları bakımından 6183 sayılı düzenlemenin kendine özgü usulü bulunduğundan, aynı dilekçeyle çözüm aranması sonuç vermez.
Alacaklıyla Anlaşmak mı, Yargı Yolunu Sürdürmek mi?
Konkordato sürecinin amacı zaten alacaklılarla bir ödeme planında buluşmaktır; bu nedenle tek bir alacaklıyla yapılacak ikili anlaşma, projenin bütünlüğünü ve alacaklılar arasındaki eşitliği bozabilir. İşletmenin faaliyetini fiilen durduran bir haciz söz konusuysa hızlı bir mutabakat kısa vadede nefes aldırsa da, diğer alacaklıların benzer talepleri gündeme gelir. Bu nedenle tercih, tek dosya üzerinden değil, projenin tamamı üzerinden yapılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; şirketin borç yapısı ve mühletin aşaması izlenecek yolu değiştirir. Mühlet kararı ve haciz müzekkereleriyle birlikte hukuki değerlendirme alınması yerinde olacaktır.