Konkordato sürecine giren bir borçlunun çalışanı ya da alacaklısı için en somut soru şudur: mevcut maaş haczi ne olacak? İİK ve HMK çerçevesinde bu sorunun cevabı yalnızca esasa değil, itirazın hangi makama yöneltileceğine de bağlıdır. Bu rehber, konkordato ile haciz işlemleri arasındaki kesişimi ve şikâyet yolunu ele alıyor.
İki Ayrı Dosya, İki Ayrı Merci
Konkordato talebi ve mühlet kararları ticaret mahkemesinin dosyasında yürür; buna karşılık maaş haczi, kesinti oranı ve sıra cetveli gibi işlemler icra dosyasının konusudur. Bu ikisinin karıştırılması en sık görülen usul hatasıdır:
- Mühlet kararının kapsamına ilişkin tartışmalar, kararı veren mahkemenin dosyasına taşınır.
- İcra müdürlüğünün bir işlemi, kararı hatalı uyguladığı gerekçesiyle tartışılıyorsa yol şikâyettir ve icra hukuk mahkemesine yöneltilir.
- Alacağın esasına yönelik itirazlar ise takip türüne göre ayrı bir usulü izler.
Mühletin Haciz Üzerindeki Etkisi
Konkordato mühleti verildiğinde borçluya karşı takip yapılması ve başlamış takiplerin sürdürülmesi kural olarak sınırlanır; ancak kanunda sayılan istisnai nitelikteki alacaklar bakımından durum farklıdır. Bu nedenle "mühlet verildi, artık hiçbir kesinti yapılamaz" genellemesi doğru değildir. Kesintinin devam edip etmeyeceği, alacağın türüne ve mühlet kararının içeriğine göre değerlendirilir; kararda yer alan tedbirlerin metni tek tek okunmalıdır.
Şikâyet Yolunda Zamanın Yönetimi
- İşlemin öğrenildiği tarih, bordroda kesintinin ilk göründüğü ay ile birlikte kaydedilir.
- İcra dosyasından işlem tarihini gösteren belge temin edilir.
- Şikâyet dilekçesinde hangi işlemin, hangi yönüyle hatalı olduğu tek tek gösterilir.
- Kesintinin durdurulmasına yönelik tedbir talebi ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülür.
- Mühlet kararının bir örneği dilekçe ekine konulur.
Şikâyet için kanunda öngörülen süre sınırlıdır; buna karşılık kamu düzenine aykırılık oluşturan hâller bakımından süresiz şikâyet imkânı bulunur. Hangi kategoriye girildiği baştan belirlenmezse, süre yönünden reddedilen bir şikâyet esasa hiç girilmeden sonuçlanır.
Alacaklı ve Borçlu Açısından Farklı Riskler
Alacaklı bakımından temel risk, mühlet süresince beklerken alacağını konkordato projesine kaydettirmemek ve sıra cetvelinde yer almamaktır. Borçlu bakımından risk ise, mühlete rağmen devam eden kesintilere zamanında itiraz edilmemesi nedeniyle ödeme kapasitesinin ve projenin uygulanabilirliğinin zayıflamasıdır. Her iki taraf için de ortak nokta, itirazın doğru makama ve süresinde yapılmasıdır.
Dosyada Bulunması Gerekenler
- Mühlet kararı ve varsa tedbirlere ilişkin ek kararlar.
- Haciz müzekkeresi ve işverene yapılan bildirimin tarihi.
- Kesinti yapılan aylara ait bordrolar.
- Alacağın türünü gösteren sözleşme veya belge.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; mühletin kapsamı, alacağın niteliği ve takibin aşaması sonucu tümüyle değiştirebilir. Kesinti devam ederken süre kaybı yaşanmaması için dosyanın hukuki değerlendirmeye alınması önerilir.