Konkordato sürecine giren bir borçlu bakımından en çok tartışılan konulardan biri, maaş ve ücret üzerindeki hacizlerin akıbetidir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte mühletin türü, alacağın niteliği ve haczin uygulandığı tarih birlikte değerlendirilmelidir. Bu rehber, mühlet süresince işleyen takvimi ve başvuru sırasını ele alır.
Mühletin İki Aşaması
Konkordato talebi üzerine mahkeme önce geçici mühlet verir; geçici mühlet, kanunun öngördüğü süreyle sınırlıdır ve uzatılabilir. Ardından koşullar sağlanırsa kesin mühlete geçilir. Her iki aşamada da kural olarak borçlu aleyhine takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Ancak bu koruma mutlak değildir; kanun bazı alacaklar için istisna öngörür. Bu nedenle önce mühletin hangi tarihte başladığı ve hangi türde olduğu tespit edilmelidir.
Maaş Haczinde Kritik Ayrım
Ücret ve maaş üzerindeki haciz, mühlet rejiminden alacağın niteliğine göre farklı etkilenir. Uygulamada şu noktalar öne çıkar:
- Ücretin tamamı haczedilemez; kanun haczedilebilecek kısım için bir alt sınır belirlemiştir ve borçlunun geçimi için gerekli kısım korunur.
- Nafaka alacakları bakımından rejim farklıdır ve bu alacaklar için takip yasağı aynı şekilde uygulanmaz.
- İmtiyazlı nitelikteki işçi alacakları bakımından kanunun öngördüğü istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
- Mühletten önce konulmuş haczin muhafaza edilip edilmeyeceği ile yeni haciz konulup konulamayacağı ayrı sorulardır.
Şikâyet ve İtiraz Yollarının Sırası
İcra dairesinin işlemi kanuna aykırıysa veya hakkın yerine getirilmemesi söz konusuysa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir; bu yol kısa süreye tabidir. Kanuna aykırılığın sürekli nitelik taşıdığı hâllerde süre koşulu bakımından farklı bir değerlendirme yapılabilir. Ödeme emrine itiraz ise ayrı bir yol ve ayrı bir süre içerir. Bu iki yolun karıştırılması, dosyanın esasına hiç girilmeden reddine yol açar. İşverene gönderilen haciz müzekkeresinin tarihi ile mühlet kararının tarihi, dilekçede yan yana gösterilmelidir.
Projeye Katılım ile Takibi Sürdürme Tercihi
Alacaklı bakımından temel karar, konkordato projesine katılarak yapılandırmayı kabul etmek ile hakkını ayrıca aramak arasındadır. Alacağını süresinde ve doğru şekilde bildirmeyen alacaklının, sürecin sonunda projeye bağlı sonuçlarla karşılaşması söz konusu olabilir. Bu nedenle alacak bildirimi, dayanak belgeleriyle birlikte ve rehinli, imtiyazlı veya adi alacak ayrımı açıkça belirtilerek yapılmalıdır. Komiserin raporları ve alacaklılar toplantısındaki oy kullanımı da sonuca doğrudan etki ettiğinden takvim buna göre kurulmalıdır.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; alacağınızın türü ve mühlet kararının kapsamı sonucu değiştirir. Dosyanızdaki tarihleri esas alan bir hukuki inceleme yaptırmanız yerinde olacaktır.