Konkordato dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman iyi niyet beyanı değil, kayıt düzenidir. Borçlu tarafında malvarlığının eksiksiz ve doğru bildirilmesi, alacaklı tarafında ise alacağın hangi belgeyle ne tutarda kayda geçtiği belirleyicidir. İİK ve HMK ekseninde bu rehber, mal beyanı ile alacak kaydının ispat yönünü ve usule aykırı bir işlemin süreci nasıl geriye döndürdüğünü ele almaktadır.
Mal Beyanının Kapsamı Dar Tutulursa
İcra takibinde borçlunun süresi içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü vardır ve bu beyan yalnızca taşınmazlardan ibaret değildir. Banka hesapları, üçüncü kişilerdeki alacaklar, ortaklık payları, araç ve makine parkı, marka ve benzeri haklar da beyanın konusudur. Gerçeğe aykırı ya da eksik beyan, yalnızca alacaklının takibini zorlaştırmakla kalmaz; borçlu bakımından ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Konkordato talebiyle birlikte sunulan mali tablolar ile daha önce verilen mal beyanı arasındaki çelişkiler, dosyanın güvenilirliğini doğrudan zedeler.
Talep Dosyasında Aranan Belge Bütünlüğü
Konkordato talebine eklenmesi gereken belgeler bir liste değil, birbirini doğrulayan bir bütündür. Ön proje, mali durumu gösteren tablolar ve alacaklı listesi arasında tutar ve tarih uyumu bulunmalıdır. Alacaklı listesinde yer almayan bir alacağın sonradan gündeme gelmesi, hem mühlet sürecinde hem de projenin oylanmasında sorun yaratır. Rehinli alacakların ayrı gösterilmesi, imtiyazlı alacakların ayrıştırılması ve şarta bağlı alacakların niteliğinin belirtilmesi bu aşamada yapılmalıdır.
Mühletin Takip İşlemlerine Etkisi
- Mühlet kararının kapsamı ile devam edebilecek işlemler ayrı ayrı okunmalıdır.
- Rehnin paraya çevrilmesi yolundaki takiplerin akıbeti diğer takiplerden farklı değerlendirilir.
- Komisere yapılan bildirimlerin tarihi ve içeriği kayıt altına alınmalıdır.
- Mühlet süresince yapılan tasarruflar için gereken izinler önceden sorgulanmalıdır.
Usule Aykırı İşlem Nerede Doğuyor
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, alacağın süresi içinde ve usulüne uygun biçimde bildirilmemesidir. Bildirim yapılmadığında alacak kayda girmez; kayda girmeyen alacak projenin oylamasında ve sonuçlarında hak ettiği ağırlığı bulamaz. Benzer biçimde mühlet devam ederken başlatılan ya da sürdürülen bir takip işlemi, sonradan iptal riskiyle karşılaşır ve emek kaybına yol açar. Bu nedenle her bildirimin tebliğ ya da teslim kaydı saklanmalıdır.
Kayıt Düzeni İçin Pratik Sıra
- Alacağın doğduğu ilişki sözleşme, fatura ve cari hesap ekstresiyle eşleştirilir.
- Tutar asıl alacak, işlemiş faiz ve feriler biçiminde ayrıştırılır.
- Rehin, teminat veya kefalet varsa buna ilişkin belgeler ayrı sunulur.
- Bildirim tarihleri ve komiserle yazışmalar tek bir takvimde tutulur.
- İtiraz gerekirse dayanağı önceden belgeyle hazırlanır.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır. Her dosyanın malvarlığı yapısı ve alacaklı bileşimi farklı olduğundan, adım atmadan önce dosya özelinde hukuki görüş alınması önerilir.