Konkordato, borçlunun malvarlığını şeffaf biçimde ortaya koymasıyla başlayan bir süreçtir. Talep dilekçesine eklenen belgelerin eksikliği ya da mal beyanına ilişkin yükümlülüklerin ihmali, dosyanın esasına girilmeden sonuçlanmasına yol açabilir. Bu rehberde konkordato talebinde görev ve yetki, mal beyanının işlevi ve mühlet takvimindeki kritik eşikler incelenmektedir.
Talep Hangi Mahkemeye Yöneltilir?
İcra ve İflas Kanunu, konkordato taleplerinde asliye ticaret mahkemesini görevli kılmıştır. Yetki bakımından iflasa tabi borçlu için muamele merkezinin, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi esas alınır. Şirket merkezinin kayıtta görünen adresle fiilî yönetim yerinin ayrıştığı dosyalarda yetki itirazı gündeme gelir; bu itiraz, geçici mühletin sağladığı korumanın kesintiye uğraması riskini taşıdığından, başvurudan önce ticaret sicil kayıtlarıyla fiilî durumun karşılaştırılması gerekir.
Mal Beyanının Konkordatodaki İşlevi
Konkordatoda mal beyanı, yalnızca bir formalite değil, sürecin denetlenebilirliğinin temelidir. Beyanın kapsamı dar tutulduğunda komiser raporu olumsuz şekillenir; abartılı ya da gerçeği yansıtmayan bildirim ise ayrı sorumluluk doğurur. Uygulamada beyanın şu unsurlarla desteklenmesi beklenir:
- Taşınmaz ve taşıt kayıtları ile üzerlerindeki takyidatlar.
- Banka hesapları, alacak listesi ve tahsil kabiliyeti değerlendirmesi.
- Stok, demirbaş ve rehinli malların ayrı gösterimi.
- Devam eden icra takipleri ve derdest davaların dökümü.
- Ortaklara ve ilişkili kişilere yapılmış aktarımlar.
Mühlet Takvimi: Korumanın Başladığı ve Bittiği Anlar
Geçici mühlet kararıyla takipler bakımından bir koruma alanı doğar; kesin mühlete geçiş ve mühletin uzatılması ise ara kararlara ve komiser raporlarına bağlıdır. Buradaki asıl tehlike, korumanın süresiz olduğu izlenimidir. Rapor sunum tarihleri, alacaklılar toplantısı ve tasdik aşaması için ayrı ayrı kontrol noktaları belirlenmezse, mühletin kaldırılması ihtimali dosyayı hazırlıksız yakalar. Takvimin tek bir dosyada tutulması ve her eşiğe en az bir hafta önceden hatırlatma konması pratik bir yöntemdir.
Ayrı Bir Yükümlülük Olarak İcra Takibindeki Mal Beyanı
Konkordato talebiyle eşzamanlı olarak süren icra takiplerinde, ödeme emrine bağlı mal beyanı yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir. Bu yükümlülük süreye bağlıdır ve ihmali, konkordato dosyasından bağımsız sonuçlar doğurabilir. Takip dosyalarını konkordato takvimiyle aynı tabloda izlemek, birbirinden kopuk iki sürecin çelişkili beyanlar üretmesini de engeller.
Ret Kararı İhtimaline Karşı Hazırlık
Talebin reddi hâlinde kanun yoluna başvuru süresi kısadır ve tebliğle işlemeye başlar. Bu nedenle ret gerekçesine karşı sunulacak belgelerin, karar beklenirken hazırlanmaya başlanması gerekir. Reddin iflas sonucunu doğurabileceği hâllerde, alternatif yapılandırma senaryolarının önceden çalışılması dosyanın hareket alanını korur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; borçlunun ölçeği, alacaklı yapısı ve rehin durumu süreci baştan farklılaştırabileceğinden, başvuru öncesinde uzmanlaşmış hukuki ve mali destekle çalışılması yerinde olur.