Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında zaman iki yönden aleyhe işler: varlıklar birkaç saat içinde birden çok cüzdan üzerinden dağıtılır, platform kayıtları ise talep gelmezse belirli bir süre sonra erişilemez hâle gelir. Bu nedenle delil paketinin nasıl kurulduğu, hangi mercie başvurulduğu kadar belirleyicidir.
Delil Paketinin Omurgası
- Para akışı: Banka havale ve EFT dekontları, alıcı hesap unvanı, işlem saatleri ve açıklama alanları.
- Zincir üstü veri: İşlem kimlikleri, gönderen ve alıcı cüzdan adresleri, blok zamanları. Bu veriler bağımsız olarak doğrulanabildiği için dosyanın en sağlam bölümüdür.
- İletişim kaydı: Yatırım vaadini içeren mesajlar, arayan numaralar, kullanılan uygulama ve grup adları; kimlik tespitine götüren bağlantılar.
- Platform kaydı: Hesap açılış bilgileri, kimlik doğrulama belgeleri, çekim taleplerinin reddine ilişkin yazışmalar.
Hangi Mercii, Hangi Sırayla
Ceza şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Şikâyet dilekçesinde yalnızca zararın anlatılması yeterli değildir; malvarlığının izlenebilmesi için hesaplara ilişkin tedbir talebinin baştan ileri sürülmesi gerekir. Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin 5549 sayılı Kanun ile bankacılık mevzuatı çerçevesinde yürütülen inceleme, dosyanın seyrini değiştirebilir. Yetkisiz veya izinsiz faaliyet iddiası varsa sermaye piyasası mevzuatı yönünden de ihbar yolu açıktır.
Görev ve Yetki Tartışması
Fiilin bilişim sistemleri ya da banka araç kılınarak işlendiği nitelikli hâllerde görevli mahkeme değişebileceğinden, iddianamedeki nitelendirme yakından izlenmelidir. Yer yönünden yetkide ise paranın çıktığı hesap, mağdurun bulunduğu yer ve platformun faaliyet merkezi farklı yargı çevrelerinde olabilir. Mağdurun kendi bulunduğu yerden şikâyette bulunması sürenin korunması bakımından güvenli yoldur; dosya gerektiğinde yetkili yere gönderilir.
Hukuk Davası Ayağını Unutmayın
- Ceza soruşturması zararı tek başına gidermez; iade ve tazminat için ayrı bir hukuk davası gerekir.
- Haksız fiile dayalı talepler zamanaşımına tabidir ve süre, zararın ve failin öğrenilmesiyle işlemeye başlar.
- Fail belirlenemeden geçen zaman, aracı kuruluşlara yöneltilecek taleplerde süre riskini artırır.
Sık Yapılan Paketleme Hataları
Ekran görüntülerinin tarihsiz alınması, işlem kimliklerinin eksik yazılması, aynı olaya ait yazışmaların farklı cihazlarda dağınık bırakılması ve dekontların yalnızca tutar bazında sunulması dosyayı zayıflatır. Tüm belgeler tek bir kronolojik dizinde, her kalemin kaynağı belirtilerek sunulduğunda soruşturmanın hızı gözle görülür biçimde artar.
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir. Kullanılan platformun yerleşim yeri, ödemenin kanalı ve varlığın izlenebilirliği dosyanın stratejisini kökten değiştirdiğinden, ilk başvurudan önce hukuki değerlendirme alınması yararlı olur.