İcra takibinde satış aşaması, borçlu açısından itiraz imkânlarının en hızlı tükendiği bölümdür. Kıymet takdirinin tebliğinden ihalenin yapılmasına kadar geçen sürede kullanılmayan her hak, sonraki aşamada ileri sürülemez hâle gelir. İİK ve HMK ekseninde bu süreç, sonuca değil takvime odaklanmayı gerektirir.
Kıymet Takdiri: Zincirin İlk Halkası
Taşınmazın gerçek değerinin altında değerlendirilmesi, ihale bedelinin düşük kalmasına ve borcun kapanmamasına yol açar. Kıymet takdiri raporunun tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde icra mahkemesine itiraz edilmesi gerekir. Burada belirleyici olan ayrıntı şudur: kıymet takdirine süresinde itiraz edilmemişse, aynı gerekçe daha sonra ihalenin feshi talebinde ileri sürülemez. Yani zincirin ilk halkası kopunca son halka da tutmaz.
Borçlunun Malını Kendisinin Satması
Kanun, kıymet takdirinin kesinleşmesinden sonra belirli bir süre içinde talep edilmesi hâlinde borçluya, haczedilen malını kendisinin satması için yetki verilmesine imkân tanır. Bu yol, cebri satışta oluşan değer kaybını önleyebildiği için borçlunun elindeki en pratik araçlardan biridir; ancak talep süresi kısadır ve satışın belirlenen bedelin altında yapılamayacağı gibi şartlara bağlıdır.
Haczedilemezlik ve Şikâyet Yolu
- Borçlunun hâline münasip evinin haczedilemeyeceğine ilişkin şikâyet, haczi öğrenmeden itibaren kısa bir süre içinde ileri sürülmelidir
- Maaş haczinde yasal sınırların aşılıp aşılmadığı ayrıca denetlenmelidir
- Mesleğin icrası için gerekli araç gereçlere ilişkin sınırlamalar gözden geçirilmelidir
- Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak iddiası ayrı bir yoldur ve süresi kaçırılmamalıdır
Elektronik Satış ve İhale Süreci
Satışların elektronik ortamda yürütülmesi, ilan ve teklif aşamalarını şeffaflaştırmakla birlikte süreleri de sıkılaştırmıştır. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemiş olması, ihalenin feshi sebeplerinin başında gelir. Bu nedenle borçlunun dosyadaki adres bilgilerini ve tebligat kayıtlarını ihaleden önce kontrol etmesi gerekir.
İhalenin Feshi Talebinde Dikkat Edilecekler
- Talep, icra mahkemesine ve kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılır.
- Fesih sebebinin, talep edeni zarara uğratmış olması aranır; soyut usulsüzlük iddiası yeterli görülmez.
- Talebin reddi hâlinde, ihale bedeli üzerinden hesaplanacak bir para cezasına hükmedilebileceği baştan bilinmelidir.
- Aynı ihaleye karşı birden çok sebep varsa, bunların tek dilekçede ve ayrı başlıklar altında toplanması gerekir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır. Takip türü, malın niteliği ve dosyadaki tebligat durumu hakların kullanılabilirliğini doğrudan etkilediğinden, satış ilanını gördüğünüz anda bir hukukçuya danışmanız gecikmeyi önler.