Banka hesabının veya kripto varlık platformundaki bakiyenin erişime kapanması, çoğu zaman kişiye tek satırlık bir bildirimle ulaşır. Oysa blokenin hukuki kaynağı farklı olduğunda başvurulacak merci, süre ve dilekçenin içeriği tamamen değişir. Yanlış kapıya yapılan başvuru, hem zaman hem de itiraz hakkı kaybına yol açar.
İlk Adım: Blokenin Türünü Belirlemek
- Adli el koyma: Soruşturma kapsamında hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcılık kararıyla hesaba el konulmuş olabilir.
- İşlemin ertelenmesi: 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi sonrasında işlem geçici olarak durdurulmuş olabilir.
- İcra haczi: Bir alacaklının başlattığı takip nedeniyle konulan haciz, ceza soruşturmasıyla ilgisizdir.
- Kurum içi tedbir: Bankanın veya platformun kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, idari veya adli bir karara dayanmayabilir.
Bu ayrımı yapmadan dilekçe yazmak en sık görülen usul hatasıdır. Şubeden veya platformdan blokenin dayanağını gösteren yazı istenmesi, itiraz yolunu doğru seçmenin ön koşuludur.
Adli El Koymaya İtiraz
El koyma kararına karşı itiraz, CMK'daki genel kural uyarınca kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılır ve sulh ceza hâkimliğine sunulur. Dilekçede yalnızca mağduriyet anlatmak yeterli değildir; paranın kaynağının suçla bağlantısız olduğunu gösteren belge zinciri kurulmalıdır. TCK'nın aklamaya ilişkin 282. maddesi kapsamındaki dosyalarda inceleme, tek bir işlem üzerinden değil, hesabın bütün hareket akışı üzerinden yapılır.
Kaynak Anlatımının Kurulması
- Paranın girişini sağlayan işlem gruplandırılır: maaş, satış bedeli, kira geliri, kripto varlık satışı gibi.
- Her grup için karşılık belge eşleştirilir; sözleşme, fatura, tapu, platform işlem dökümü.
- Kripto işlemlerinde cüzdan adresi ile hesap sahibinin bağlantısını gösteren platform kayıtları ayrıca istenir.
- Üçüncü kişilerden gelen transferlerde gönderenin beyanı ve aradaki hukuki ilişki belgelenir.
- Zaman çizelgesi tek sayfada özetlenerek dilekçeye eklenir.
Usule Aykırı İşlemin Doğurduğu Kayıplar
Dosyada en çok karşılaşılan sorunlar; itiraz süresinin bildirim tarihinden değil, öğrenme tarihinden hesaplandığının kanıtlanamaması, bankaya yapılan başvurunun itiraz yerine geçtiği sanılması ve kısmi serbest bırakma talebinin hiç ileri sürülmemesidir. Özellikle ticari faaliyetin sürdürülmesi için gerekli asgari tutarın serbest bırakılması talebi, ayrı ve gerekçeli biçimde yazılmadığında değerlendirilmez.
Eş Zamanlı Yürütülecek İşler
İtiraz sürerken, 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankacılık ilişkisinden doğan talepler ve platformla olan sözleşmesel uyuşmazlık ayrıca takip edilir. Ceza dosyasının sonucu beklenirken alacak zamanaşımının işlemeye devam ettiği göz ardı edilmemelidir.
Bu içerik yalnızca genel çerçeveyi tanıtır. Blokenin dayanağı, dosyadaki isnat ve varlıkların niteliği stratejiyi bütünüyle değiştirebileceğinden, ilk itiraz süresi dolmadan dosyaya özgü hukuki destek alınması yerinde olur.