Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına erişimin bir anda kapanması, çoğu kişi için sürecin nereden başladığının bilinmediği bir belirsizlikle başlar. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimleri, 5411 çerçevesindeki banka yükümlülükleri ve SPK kripto düzenlemeleri, bu tabloyu birlikte oluşturur. İtirazın başarısı, hangi işlemin hangi merci tarafından yapıldığının doğru okunmasına bağlıdır.
Blokenin Hukuki Kaynağı Nedir
Uygulamada bloke tek bir işlemden doğmaz. Kimi zaman kurumun kendi risk politikası gereği yaptığı geçici kısıtlama, kimi zaman idari nitelikli bir durdurma tedbiri, kimi zaman da soruşturma kapsamında verilen bir el koyma kararı söz konusudur. İtiraz dilekçesi yazılmadan önce hesabın hangi dayanağa göre kapatıldığı bankadan veya platformdan yazılı olarak sorulmalıdır; dayanak bilinmeden yapılan başvuru çoğunlukla yanlış mercie gider.
Soruşturma Boyutu ve İsnat Riski
Hesap hareketleri bir soruşturma dosyasına bağlanmışsa, çoğu zaman suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadı gündeme gelir; TCK 282 bu bakımdan dosyanın merkezindedir. Burada asıl mesele, paranın kaynağının ticari ve hukuki bir zeminle açıklanabilmesidir. Hesap sahibinin kendi eylemiyle isnat edilen fiil arasındaki bağın kopuk olduğunu göstermek, savunmanın omurgasıdır.
Kaynak İspatı İçin Toplanacak Kayıtlar
- Gelirin kaynağını gösteren bordro, kira sözleşmesi, satış faturası veya tapu kaydı
- Bankalar arası transfer dekontları ve açıklama alanları
- Kripto platformundan alınan hesap ekstresi, alım-satım ve çekim kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve sözleşme metinleri
- Vergi beyannameleri ile muhasebe kayıtlarının uyumunu gösteren tablolar
İtiraz Dilekçesinde Ne Anlatılmalı
El koyma niteliğindeki kararlara karşı ceza muhakemesi kuralları uyarınca hâkimliğe itiraz edilir ve bu itiraz süreye tabidir; kararın tebliğ veya öğrenme tarihinin belgelenmesi bu nedenle kritiktir. Dilekçede tedbirin ölçüsüzlüğü, hesap içindeki tutarın tamamının değil yalnızca ihtilaflı kısmının tedbir kapsamına alınabileceği ve geçim ile faaliyetin sürdürülmesine ilişkin somut zarar ayrı başlıklar hâlinde işlenmelidir.
Usule Aykırı İşlemin Doğurduğu Kayıp
Yanlış mercie verilen dilekçe süreyi durdurmaz; şirket hesaplarında temsil yetkisinin belgelenmemesi başvuruyu askıda bırakır. Ayrıca aynı anda hem idari hem cezai bir süreç yürüyorsa, birine yapılan başvuru diğerindeki süreyi korumaz. İki hattın takvimi ayrı ayrı tutulmalıdır.
Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Blokenin dayanağı, tutar ve dosyanın aşaması değiştiğinde izlenecek yol da değişir; süreci somut belgelerle birlikte bir hukukçuya inceletmek gerekir.