Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda kayıp genellikle tek bir işlemle değil, hızla bölünen transfer zinciriyle büyür. 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu rehber, paranın izlenmesi için atılacak adımları ve usule aykırı işlemlerin izi nasıl kaybettirdiğini ele alıyor.
Zinciri Kaydetmek: İlk 24 Saatin İşi
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve zaman damgaları eksiksiz listelenmeli.
- Banka veya ödeme kuruluşu üzerinden yapılan fiat transferlerinde IBAN, alıcı unvanı ve açıklama alanı kaydedilmeli.
- Platformla yapılan tüm yazışmalar, uygulama içi mesajlar ve tanıtım materyalleri dışa aktarılmalı.
- Yatırım vaadi içeren ses veya video kayıtlarının kaynağı ve tarihi belirtilmeli.
- Hesabın açıldığı platformdaki kimlik doğrulama kayıtlarının varlığı not edilmeli.
Şikâyet Dilekçesini Talep Odaklı Yazmak
Genel anlatımla verilen bir dilekçe, soruşturmanın hangi yönde ilerleyeceğini belirlemez. Dilekçede olay kronolojisinin yanında somut araştırma talepleri de yer almalıdır: paranın aktarıldığı hesaplara ilişkin kayıtların istenmesi, ilgili platformdan işlem ve kimlik bilgilerinin talep edilmesi, transfer zincirinin bilirkişi eliyle incelenmesi gibi. Talebin açıkça yazılmış olması, hem işlem hızını hem de sonradan yapılacak itirazın dayanağını güçlendirir.
Malvarlığına Yönelik Koruma Tedbirleri
- Paranın hâlâ takip edilebilir bir hesapta bulunduğu tespit edilirse, gecikmeksizin el koyma talebinde bulunulmalıdır.
- Talep, hangi hesap veya varlık için istendiği gösterilerek somutlaştırılmalı; kapsamı belirsiz istemler uygulanamaz kalır.
- Kararın ilgili kuruma ulaştırılıp uygulanıp uygulanmadığı ayrıca izlenmelidir; karar tek başına sonuç doğurmaz.
- Suçtan elde edilen değerin başka varlığa dönüştürülmesi hâlinde TCK 282 kapsamındaki aklama boyutu ayrıca değerlendirilir.
- Talebin reddi hâlinde itiraz yolu ve süresi hemen not edilmelidir.
Kurumsal Kanalların Doğru Kullanımı
Şüpheli işlem bildirimleri ve mali suçlarla mücadele mevzuatı, 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlü kuruluşlara belirli sorumluluklar yükler. Bankacılık tarafında 5411 sayılı Kanun, kripto hizmet sağlayıcılar bakımından ise sermaye piyasası mevzuatındaki düzenlemeler devrededir. Mağdurun yapması gereken, bu kanalları kendi başına işletmeye çalışmak değil; soruşturma makamına doğru kurumu ve talep edilecek kaydı işaret etmektir. Yurt dışı merkezli platformlarda bilgi teminin uluslararası adli iş birliği yoluyla yürüyeceği, bu nedenle sürecin zaman alacağı baştan öngörülmelidir.
İzi Kaybettiren Davranışlar
Kayıp sonrası aynı platformda yeni işlem yapmak, kurtarma vaadiyle yaklaşan kişilere ek ödeme göndermek, cüzdan uygulamasını silmek ve yazışmaları temizlemek en sık rastlanan hatalardır. Ayrıca sadece sosyal medyada paylaşım yapıp resmi şikâyeti geciktirmek, varlıkların dağıtılması için gereken zamanı karşı tarafa vermektir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Kripto uyuşmazlıklarında delil ve mevzuat yapısı hızla değiştiğinden, şikâyet ve el koyma taleplerinizi hazırlarken güncel duruma göre hukuki destek almanız önerilir.