Banka hesabının bir sabah bloke olduğunu görmek, borçlu için çoğu zaman takibin varlığını öğrendiği ilk andır. E-haciz, İcra ve İflas Kanunu'ndaki haciz kurumunun elektronik ortamda uygulanmasından ibarettir; işlemin hızlı yapılması, her zaman usulüne uygun yapıldığı anlamına gelmez. Aşağıdaki adımlar, usule aykırı bir e-haciz karşısında hangi kapının çalınacağını ve dosyanın hangi sırayla kurulacağını konu alıyor.
Önce Ayırın: Takibe mi, Haczin Kendisine mi Karşı Çıkıyorsunuz?
Uygulamadaki en pahalı hata, birbirinden bağımsız iki yolun karıştırılmasıdır. Borcun varlığına, miktarına veya imzaya yönelik itirazlar takibin türüne göre icra dairesine ya da icra mahkemesine yapılır ve çok kısa sürelere bağlıdır. Haczin uygulanış biçimindeki hukuka aykırılık ise ayrı bir yol olan şikayet ile icra mahkemesine taşınır. Dilekçenin başlığı yanlış seçildiğinde mahkeme çoğu kez esasa girmeden karar verir, bu arada asıl itiraz süresi de tükenmiş olur.
Usule Aykırı E-hacizde Sık Görülen Tablolar
- Ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmeden hacze geçilmesi
- Ücret ve emekli aylığı gibi kalemlerde kanunun izin verdiği sınırın aşılması
- Üçüncü kişiyle ortak kullanılan hesabın bakiyesine bütünüyle el konulması
- Takip konusu alacağı kat kat aşan tutarda, birden çok bankada eş zamanlı bloke
- Nafaka veya sosyal yardım niteliğindeki ödemelerin bloke kapsamına alınması
Başvuru Dosyasını Kurma Sırası
- Dosya örneği alınarak tebligat parçası ile haciz müzekkerelerinin tarihleri yan yana çıkarılır.
- Bloke tarihi ile tebliğ tarihi karşılaştırılıp sürenin işleyip işlemediği belirlenir.
- Hesap dökümüyle paranın kaynağı (maaş, nafaka, sosyal yardım) belgelenir.
- Şikayet dilekçesinde haczin kaldırılmasının yanında blokenin durdurulması ayrıca istenir.
- Tahsil gerçekleşmişse iade talebi aynı dilekçede açıkça saklı tutulur.
İspat Yükü Kimde?
Hesaba giren paranın niteliği tartışmalıysa, bunu ileri süren taraf kural olarak ispatla yükümlüdür. Maaş hesabına başka gelirlerin de yattığı hallerde banka yazısı tek başına yetmeyebilir; bordro, işveren yazısı ve ödeme açıklamalarının birlikte sunulması gerekir. Tebligatın usulsüzlüğü iddiasında ise mazbatadaki şerhler, adres kayıt sistemindeki bilgi ve tebliğ anına ilişkin beyanlar belirleyici olur.
Talep Reddedilirse Ne Yapılır?
İcra mahkemesi kararına karşı gidilebilecek kanun yolu, uyuşmazlığın türüne ve değerine göre değişir. Bu yüzden şikayet dilekçesi yazılırken sonradan ileri sürülemeyecek vakıaların baştan dosyaya girmesi önemlidir. Borç gerçekten mevcutsa, paralel olarak taksitlendirme ya da haczin başka bir mal varlığı kalemine yönlendirilmesi görüşmeleri de yürütülebilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyada tebligat tarihi, takibin türü ve hesabın kaynağı sonucu değiştirir. Bloke bildirimini gördüğünüz gün dosyayı bir avukata inceletmek, süre kaynaklı kayıpların büyük kısmını önler.