Haciz bir sonuç değil, sürecin ortasıdır; asıl geri dönülmez aşama satıştır. E-haciz ve fiziki hacizlerle kayda alınan mal varlığı, satış aşamasına geçtiğinde borçlunun elindeki itiraz imkânları giderek daralır. İcra ve İflas Kanunu bu aşamada birden çok kısa süre öngörür ve bunların her biri ayrı bir kapıya karşılık gelir.
Satışın Kendi Takvimi Vardır
Hacze karşı yapılabilecek itirazların süresi geçmiş olsa bile, satış sürecinde yeni ve bağımsız başvuru hakları doğar. Bu nedenle dosyayı yalnızca haciz tarihine göre değerlendirmek yanıltıcıdır. Kıymet takdiri raporunun tebliği, satış ilanının yayımlanması ve ihalenin yapılması, her biri kendi süresini başlatan ayrı işlemlerdir.
Kıymet Takdirine İtiraz: Kaçırılan Yedi Gün
Taşınmaza veya taşınıra biçilen değer, ihalede oluşacak bedelin tabanını belirler. Rapor tebliğ edildikten sonra kısa bir süre içinde icra mahkemesine itiraz edilmezse, değer kesinleşir ve satış bu rakam üzerinden yürür. İtiraz dilekçesinde raporun hangi noktada eksik olduğu somutlaştırılmalıdır:
- Taşınmazın imar durumunun ve kat irtifakının dikkate alınmaması
- Emsal olarak alınan taşınmazların konum ve nitelik bakımından uyumsuzluğu
- Yapıdaki eklenti, tadilat veya muhdesatın hesaba katılmaması
- Kiracılık ilişkisi ve şerhlerin değer üzerindeki etkisinin değerlendirilmemesi
İlan ve Elektronik Satış Portalı Denetimi
Satışlar elektronik ortamda yürütüldüğünden, ilanın içeriği ve yayım süresi teknik ama sonuç doğuran bir denetim alanıdır. Taşınmazın nitelikleri eksik ya da yanlış tanıtılmışsa, teklif verecek kişi sayısı azalır ve bedel düşer. İlandaki eksiklikler tespit edildiğinde, satış gerçekleşmeden önce düzeltilmesi talep edilmelidir; ihale sonrasına bırakılan itirazın kabul şartları daha ağırdır.
İhalenin Feshinde Zarar Şartı
İhalenin feshi, ihale tarihinden itibaren işleyen kısa bir süre içinde icra mahkemesinden istenir. Burada yalnızca usulsüzlüğü göstermek yetmez; bu usulsüzlüğün zarara yol açtığının da ortaya konması beklenir. Talebin reddi hâlinde para cezası uygulanabileceğinden, başvuru öncesinde iddianın belgeye dayanıp dayanmadığı ölçülmelidir.
Satış Öncesinde Değerlendirilebilecek Yollar
- Borçlunun kendi bulduğu alıcıya rızaen satış imkânının kanunda öngörülen usulle işletilmesi
- Alacaklıyla taksitlendirme görüşmesi ve satışın ertelenmesi talebi
- Aynı dosyada birden çok mal haczedilmişse satışın önceliğinin tartışılması
- Üçüncü kişiye ait mal iddiası varsa istihkak yolunun zamanında işletilmesi
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; malın türü, dosyadaki alacak miktarı ve tebligat tarihleri sonucu değiştirir. Satış ilanı elinize ulaştığında hareket alanı hızla daraldığından, dosyayı gecikmeden bir hukukçuya inceletmeniz önem taşır.