Kripto varlık üzerinden işlenen dolandırıcılık iddialarında dosyanın kaderi çoğu zaman şikâyet dilekçesinin kurulduğu ilk günde belirlenir. Paranın el değiştirme hızı yüksek, kayıtlar ise büyük ölçüde üçüncü kişilerin sistemlerinde tutulduğundan, geç veya eksik kurulan bir başvuru soruşturmayı daha başlangıçta zayıflatır. Aşağıda savcılık aşamasındaki başvuru ve itiraz adımları, usule aykırı işlemden doğan kayıpları önleyecek sırayla ele alınmıştır.
Şikâyeti Suç Vasfına Göre Kurmak
Olay anlatımı yalnızca mağduriyet hikâyesi değil, hukuki nitelendirme önerisi de içermelidir. Klasik dolandırıcılık hükümleri yanında, toplanan değerin izinin karartılmasına ilişkin TCK 282, izinsiz bankacılık ve ödeme faaliyeti bakımından 5411 sayılı Kanun, önleyici tedbir ve bildirim yükümlülükleri bakımından 5549 sayılı Kanun ile SPK’nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ayrı ayrı değerlendirilir. Aynı fiilin birden çok başlığa dokunması, hem yetkili birim hem de talep edilecek tedbirler bakımından farklılık yaratır.
Zamana Duyarlı Soruşturma Talepleri
Şikâyetle birlikte istenmesi gereken işlemler, aylar sonra istendiğinde çoğu kez karşılıksız kalır:
- Para transferinin geçtiği hesaplar için akış kaydı ve hesap hareketi celbi
- Platforma ait alan adı, sunucu ve erişim kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi
- Bakiye üzerinde gecikmeksizin koruma tedbiri talebi
- Yurt dışı merkezli borsalar için adli yardımlaşma yazışmasının erkenden başlatılması
- Mağdurun kendi cihazındaki yazışma ve ekran kayıtlarının bozulmadan teslimi
Takipsizlik Kararına Karşı İtiraz
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, dosyanın kapandığı değil, itiraz merciine taşındığı andır. İtiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır ve süre tebliğ tarihinden işlemeye başlar; bu nedenle tebligatın hangi adrese, hangi tarihte ve hangi usulle yapıldığı ilk kontrol edilecek unsurdur. İtiraz dilekçesinde soyut itiraz yerine, kararın dayandığı gerekçedeki eksik araştırma noktalarını tek tek göstermek gerekir: istenmemiş kayıt, dinlenmemiş tanık, incelenmemiş cihaz.
Usule Aykırı İşlemi Erken Görmek
- Şikâyetin kayda alındığı tarih ile evrakın ilgili birime sevk tarihi karşılaştırılır.
- Talep edilip karşılanmayan her işlem için dosyaya yazılı hatırlatma konulur.
- Elde edilen dijital verinin hangi yöntemle kopyalandığı ve doğrulama değerinin alınıp alınmadığı not edilir.
- Mağdur sıfatının dosyada doğru kaydedilip kaydedilmediği kontrol edilir; sıfat hatası tebligat zincirini bozar.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın kendi delil durumu farklıdır. Transfer zinciri, platformun hukuki statüsü ve zarar miktarı değiştiğinde izlenecek yol da değişir; bu nedenle somut olayın bir hukukçu tarafından ayrıca değerlendirilmesi yerinde olur.