Yatırım vaadiyle toplanan paraların ardından hesabın kullanılamaz hâle gelmesi, mağdur bakımından iki ayrı sorunu aynı anda doğurur: kaybedilen tutarın takibi ve kendi hesabındaki blokenin kaldırılması. Bu rehber, hesap blokesine karşı itirazın hangi sıra ile ve hangi mercie yöneltileceğine odaklanır.
Blokenin Kaynağı Belirlenmeden Dilekçe Yazılmaz
Uygulamada aynı sonucu doğuran birbirinden çok farklı işlemler vardır. Kısıtlama; bankanın 5411 sayılı Kanun ve iç mevzuatı çerçevesinde uyguladığı bir tedbirden, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bir askıya alma işleminden, soruşturma kapsamında verilmiş bir el koyma kararından ya da tamamen ayrı bir icra dosyasındaki hacizden kaynaklanabilir. Ekranda görünen ifade çoğu zaman kaynağı göstermez; bu nedenle ilk iş, kısıtlamanın dayanağını ve tarihini yazılı olarak öğrenmektir.
Her Kaynağın İtiraz Yolu Farklıdır
- Kuruluş kaynaklı kısıtlamada önce kuruluşa yazılı başvuru, ardından ilgili denetim otoritesine şikâyet yolu işletilir.
- Soruşturma kapsamındaki el koyma kararına karşı itiraz, hâkimlik kararlarına ilişkin genel usule göre yapılır ve süreye tabidir.
- İcra kaynaklı hacizde muhatap icra dairesi ve icra mahkemesidir; bloke kararının kendisi tartışılmaz.
Yanlış mercie verilen dilekçe çoğu zaman havale edilmez; süre işlemeye devam ettiği için usule aykırı başvuru doğrudan hak kaybına dönüşür.
Mağdur mu Şüpheli mi: Dosyanın İki Yüzü
Paranın hesaptan geçmiş olması, hesap sahibini tek başına şüpheli konumuna getirmez; ancak aracı hesap olarak kullanılan hesaplarda TCK 282 kapsamında değerlendirme yapılabildiği için savunma en baştan kurulmalıdır. Paranın kaynağı, hesabın kim tarafından ve nasıl kullanıldığı, platformla kurulan ilişkinin niteliği ve yatırım vaadinin içeriği belgelenmelidir. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri kapsamında, platformun yetkili olup olmadığı da ayrıca not edilmelidir.
Delil Toplamada Zaman Baskısı
Platform kayıtları, yazışmalar ve uygulama içi bildirimler kalıcı değildir. Ekran görüntüleri tarih ve saat görünecek biçimde alınmalı; transfer dekontları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri ayrı bir listede toplanmalıdır. Şikâyet dilekçesinde yalnızca anlatım değil, hangi kurumdan hangi kaydın istenmesi gerektiği de açıkça talep edilmelidir. Bu talepler yazılmadığında dosya, yalnızca beyana dayalı ve ispatı zayıf bir dosya hâline gelir.
Yukarıdaki açıklamalar somut bir dosyanın yerini tutmaz. Blokenin dayanağı ve tarihine göre izlenecek yol tamamen değişebileceğinden, süre işlemeye devam ederken profesyonel destek alınması önerilir.