İcra takibinde satış, borçlu açısından geri dönüşü en zor aşamadır. Haciz aşamasında kullanılmayan itiraz ve şikâyet yolları, satış ilanı yayımlandıktan sonra çoğu zaman işlevini yitirir. İİK'nın takip ve satış düzeni ile HMK'nın usul hükümleri birlikte okunduğunda, borçlunun elinde bulunan imkânların çoğunun süreye bağlı olduğu görülür. Bu rehber, satış aşamasına yaklaşan bir dosyada borçlunun hangi kontrolleri hangi sırayla yapması gerektiğini ele alır.
Satış Sürecinden Önce Dosyanın Geriye Dönük Denetimi
Satış tartışılmadan önce takibin kendisi denetlenmelidir. Ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, tebligat evrakındaki şerhlerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve haczin kapsamının takip konusu alacakla orantılı olup olmadığı ilk kontrol noktalarıdır. Usulsüz tebligat iddiası, öğrenme tarihine bağlı olarak ileri sürülebilen bir yol olduğundan, bu iddianın gecikmeden ve belgeyle desteklenerek dosyaya girmesi gerekir.
Borçlunun Elindeki Başlıca İmkânlar
- Haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin şikâyet yolunun süresinde kullanılması
- Kıymet takdiri raporuna karşı süresi içinde itiraz edilmesi
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmediğinin ileri sürülmesi
- Borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasının belgeyle sunulması
- Taksitle ödeme veya alacaklıyla yapılacak anlaşmanın dosyaya işlenmesi
Kıymet Takdiri İtirazının Hazırlanması
- Rapordaki tespit tarihi ile piyasa koşulları arasındaki fark belgelerle karşılaştırılır.
- Taşınmazın imar durumu, kat irtifakı ve kullanım şekli kayıtlardan doğrulanır.
- Emsal satış verileri ve yapı özellikleri raporla karşılaştırmalı biçimde sunulur.
- Raporun eksik incelediği bölümler madde madde gösterilir.
- İtiraz dilekçesi, sürenin son gününe bırakılmadan dosyaya sunulur.
Usule Aykırı İşlem İddiasının Doğru Kurulması
Bu aşamada en sık yapılan hata, esasa ilişkin itirazla usule ilişkin şikâyetin aynı dilekçede birbirine karıştırılmasıdır. Borcun varlığına yönelik itiraz ile icra dairesi işleminin usulsüzlüğüne yönelik şikâyet farklı mercilere, farklı sürelere ve farklı sonuçlara tabidir. Dilekçede hangi işlemin hangi sebeple hukuka aykırı bulunduğu tarih ve işlem numarasıyla gösterilmezse, talep genel nitelikte kalır ve incelenmesi güçleşir.
Satış Sonrası Aşamada Kalan Yollar
İhale gerçekleştikten sonra da tamamen sonuç alınamayacağı söylenemez; ancak bu aşamadaki yollar dar ve sıkı sürelere bağlıdır. İhalenin feshi talebinin dayanağı, satış sürecindeki somut usul aykırılıkları ile sınırlıdır ve genel şikâyetlerle desteklenmez. Bu nedenle satış süreci boyunca yapılan her işlemin tarihinin ve tebliğ evrakının saklanması, sonraki aşamada kullanılabilecek tek somut malzemedir.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi göstermekte olup her takip dosyası kendi evrakı üzerinden değerlendirilir. Süreler kısa ve kesin olduğundan, dosyanızdaki tebligat evrakını gecikmeden bir hukukçuya incelettirmeniz önem taşır.