İcra dosyasında en çok hak kaybı, borcun esasına ilişkin tartışmalarda değil, itirazın yanlış kapıya götürülmesinde yaşanır. İcra dairesine yapılması gereken bir talebin icra mahkemesine, mahkemeye yapılması gereken bir şikâyetin icra dairesine sunulması hem süreyi tüketir hem de işlemin kesinleşmesine yol açar. Aşağıda maaş haczi ve satış aşaması bu ayrım üzerinden ele alınmaktadır.
Maaş Haczinde Sınır ve Sıra
İcra ve İflas Kanunu uyarınca maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; kural olarak ancak belirli bir bölümü hacze konu olabilir ve haczedilecek miktar borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu olan tutardan az olamaz. Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama farklı uygulanır. Ayrıca birden fazla dosyadan haciz varsa sıra cetveline göre kesinti yapılır; işverenin sıraya aykırı kesinti yapması ayrı bir uyuşmazlık doğurur.
Muvafakat ve Haczedilmezlik Şikâyeti
Uygulamada borçlunun maaşının tamamına kesinti yapılmasına önceden verdiği muvafakatler tartışma konusudur; kanun, haciz konulmadan önce verilen muvafakati geçerli saymaz. Haczedilmezlik iddiası ise dava değil şikâyet yoluyla ileri sürülür ve icra mahkemesine yöneltilir. Şikâyet için öngörülen süre kural olarak öğrenme tarihinden itibaren yedi gündür; bu süre kaçırıldığında kesinti sürebilir.
Satış İsteme Süresi ve Elektronik Satış
Haczedilen malın paraya çevrilmesi için satış istenmesi zorunludur ve bu talebin kanunda öngörülen süre içinde yapılmaması halinde haciz düşer. Satış işlemleri elektronik satış portalı üzerinden yürütüldüğünden, kıymet takdirinin tebliği, teklif verme dönemi ve ihale tarihleri tek takvimde izlenmelidir. Kıymet takdirine itiraz süresi ayrı bir başlıktır ve satış aşamasına geçilmeden değerlendirilmelidir.
İhalenin Feshinde Riskli Denge
- Fesih talebi icra mahkemesine yöneltilir ve kısa bir süreye tabidir
- Fesih sebepleri somut olarak gösterilmeli, genel iddia yeterli olmaz
- Talebin reddi halinde kanunda öngörülen para cezası riski doğabilir
- Zarar unsuru ve ihale bedeli ile gerçek değer farkı belgelenmelidir
İki Kapıyı Ayırmak
İcra dairesi işlem yapan mercidir: takip talebi, haciz talebi, satış talebi, dosya hesabı buraya sunulur. İcra mahkemesi ise denetleyen mercidir: memur işlemine şikâyet, haczedilmezlik, ihalenin feshi, itirazın kaldırılması bu mahkemenin görev alanındadır. Borca veya imzaya itiraz ise ödeme emrine karşı ve süresi içinde icra dairesine bildirilir. Bu üçlü ayrım dosyanın ilk sayfasına yazıldığında yanlış mercie başvuru riski büyük ölçüde ortadan kalkar.
Yukarıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanızdaki takip türü, tebligat tarihleri ve haciz sırası farklı bir yol haritası gerektirebilir. Kesinti veya satış aşamasına gelmiş bir dosyada gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.