İş kazası sonrası açılacak tazminat dosyalarında iki ayrı yanlış aynı anda yapılabilir: kaza anına ilişkin kayıtların toplanmaması ve talebin yanlış usul hattına sokulması. Bu rehber, 6331 ve 5510 sayılı Kanunların çizdiği çerçevede delil zincirinin nasıl kurulacağını ve arabuluculuk şartı bakımından iş kazası dosyalarının özel konumunu ele alır.
Kaza Anından İtibaren Oluşan Kayıtlar
Kaza sonrasında birbirinden bağımsız kurumlarda eş zamanlı kayıt üretilir. Bu kayıtların birbirini doğrulaması, kusur tartışmasının temelini oluşturur. İşverenin kazayı sosyal güvenlik kurumuna kanunda öngörülen kısa süre içinde bildirmesi gerekir; bildirimin hiç yapılmaması ya da olayın farklı biçimde aktarılması başlı başına bir tartışma konusudur.
- İşyerinde tutulan kaza tutanağı ve tanık imzaları
- Kolluk tarafından düzenlenen olay yeri kayıtları
- İlk müdahalenin yapıldığı sağlık kuruluşu belgeleri ve epikriz
- Kuruma yapılan bildirimin tarihi ve içeriği
Kusur Dağılımını Belirleyen Belgeler
Kusur incelemesi, kazanın önlenebilir olup olmadığı sorusuna odaklanır. 6331 sayılı Kanun kapsamında hazırlanması gereken risk değerlendirmesi raporu, çalışana verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin kayıtları, kişisel koruyucu donanımın zimmet belgeleri, makine bakım ve periyodik kontrol kayıtları ile işyeri hekimi ve güvenlik uzmanı raporları bu değerlendirmenin dayanağıdır. Bu belgelerin sunulmaması, dosyadaki dengeyi doğrudan etkiler.
Arabuluculuk Şartı Burada Farklı İşler
İşçilik alacaklarında arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Buna karşılık 7036 sayılı Kanun, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili rücu taleplerini bu şartın dışında tutmuştur. Bu nedenle iş kazası tazminatı için arabuluculuk aşamasının zorunlu olduğu varsayımıyla beklemek, gereksiz zaman kaybına yol açar. Talep aynı dilekçede işçilik alacaklarıyla birleştirilecekse, kalemler bakımından ayrı bir değerlendirme yapılması gerekir.
Ceza Soruşturması ile Tazminat Dosyası Paralel Yürür
Kaza nedeniyle yürütülen ceza soruşturmasında alınan bilirkişi raporları ve tanık beyanları, tazminat dosyası için de önemli bir kaynak oluşturur. Ancak ceza dosyasının sonuçlanmasını beklemek her zaman gerekli değildir; zamanaşımı ve delil kaybı riski birlikte değerlendirilmelidir.
Kazanın oluş biçimi, iş organizasyonu ve sağlık sonuçları her dosyada farklıdır; buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Talebinizi kurmadan önce belgelerinizi bir avukatla birlikte gözden geçirmeniz, hem usul hattının hem delil zincirinin doğru kurulmasını sağlar.