İşe iade talebi, iş hukukunda süresi en dar dosya tiplerinden biridir. Burada hata çoğunlukla iddianın zayıflığından değil, başvurunun sırasının bozulmasından doğar: arabuluculuk aşaması atlanır, tutanak tarihi kaçırılır ya da SGK'ya yöneltilmesi gereken talep iş mahkemesine, mahkemeye yöneltilmesi gereken talep Kuruma yazılır. Aşağıdaki çerçeve, 4857 ve 7036 ekseninde adımların doğru dizilmesine odaklanır.
Fesih Bildiriminin Tarihi Her Şeyi Başlatır
İş güvencesi kapsamındaki işçi, iş sözleşmesinin feshedildiğinin kendisine bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu nedenle fesih bildiriminin şekli, tarihi ve tebellüğ biçimi dosyanın ilk sayfasına yazılmalıdır. Sözlü fesihlerde ise fiilen işten çıkarıldığı gün, işyeri giriş kayıtları, mesai çizelgeleri ve yazışmalarla desteklenmelidir. Fesih tarihinin tartışmalı kalması, sürenin başlangıcını da tartışmalı hâle getirir.
Anlaşma ve Anlaşamama Tutanağının Farkı
Arabuluculukta anlaşmaya varılırsa, işçinin işe başlatılıp başlatılmayacağı, başlatılmayacaksa ödenecek tazminat ile boşta geçen süreye ilişkin ücret ve haklar tutanakta ayrı ayrı ve açıkça belirlenmelidir. Bu kalemler tutanakta belirsiz bırakıldığında sonradan yeniden tartışma çıkar. Anlaşmaya varılamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Bu iki haftalık süre uygulamada en sık kaçırılan süredir; tutanağın düzenlendiği gün takvime işaretlenmelidir.
SGK Kaynaklı Talepleri Aynı Dosyaya Yığmamak
5510 kapsamındaki hizmet süresi, prime esas kazanç ve sigortalılık başlangıcı gibi konular çoğu zaman işe iade dosyasıyla birlikte gündeme gelir. Ancak bunların bir bölümü, Kuruma yöneltilmesi gereken taleplerdir ve Kurumun taraf gösterilmesini gerektirir. Kurumun idari nitelikteki işlemlerinde ise önce mevzuatın öngördüğü itiraz mekanizması işletilir. Bu ayrım gözetilmediğinde talep, görevli olmayan mercie yöneltilmiş sayılır ve dosya bu yönüyle sonuçsuz kalır.
Kıdem ve İhbar Hesabında Tartışmayı Kapatan Belgeler
- Giriş ve çıkış bildirgeleri ile hizmet dökümü
- Ücretin gerçek tutarını gösteren banka hareketleri ve bordrolar
- Yol, yemek, ikramiye ve düzenli ödenen sosyal yardımlara ilişkin kayıtlar
- 6331 kapsamındaki eğitim ve sağlık gözetimi belgeleri, işyeri kayıtları
- Fazla çalışmayı gösteren giriş çıkış sistemleri ve mesai onayları
İbraname ve Feragat Metinlerinin Okunması
Çıkış sırasında imzalanan ibra ve feragat metinleri, iş hukukunda kendine özgü geçerlilik koşullarına tabidir. Ödemenin fiilen ve tam olarak yapılıp yapılmadığı, metnin düzenlenme zamanı ve hangi alacakları kapsadığı ayrı ayrı değerlendirilir. Matbu bir metne atılan imza, her koşulda bütün talepleri sona erdirmez. Bu nedenle çıkış evrakının tamamı, dava planı kurulmadan önce incelenmelidir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçevedir; her feshin gerekçesi ve işyeri koşulları farklıdır. Süreleri kaçırmamak için dosyanızı, fesih bildiriminden hemen sonra bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.