İşyerinde sistematik biçimde yıldırmaya yönelik davranışlar, 4857 sayılı Kanun ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerle birlikte değerlendirilir. İşçilik alacakları ve tazminat talepleri bakımından 7036 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuğa başvuru dava şartı olduğundan, delil hazırlığı dava aşamasında değil çok daha önce başlamalıdır. Aşağıda bu hazırlığın nasıl kurulacağı ve başvurunun hangi kanala yöneltileceği ele alınmaktadır.
İspatta Belirleyici Olan Süreklilik ve Sistematiklik
Tek bir tartışma ya da sert bir uyarı, kendiliğinden yıldırma olarak nitelendirilmez. Değerlendirmede davranışların tekrar etmesi, belirli bir kişiye yönelmesi ve çalışma koşullarını kötüleştirmesi aranır. Bu nedenle kayıt tutma yöntemi kronolojik olmalıdır:
- Tarih, saat, yer ve olayda bulunan kişilerin yazıldığı bir olay günlüğü
- Görev tanımındaki değişiklikleri gösteren yazışmalar ve organizasyon şemaları
- Kurumsal e-posta, toplantı davetleri ve iş dağılımına ilişkin kayıtlar
- Sağlık kuruluşlarından alınan rapor ve reçeteler
- İşverene yapılan yazılı bildirimler ve verilen cevaplar
İşverene Yapılan Bildirim Neden Kritik
İşverenin çalışanı gözetme yükümlülüğü, kendisine ulaşan bir bildirimden sonra somutlaşır. Bildirim yapılmamışsa, işverenin durumdan haberdar olduğunu göstermek güçleşir. Bildirimin insan kaynakları birimine yazılı olarak ve kayıt altına alınabilecek bir kanaldan yapılması, sonraki aşamanın en güçlü belgesini oluşturur. Bildirim sonrası alınan önlemler ya da alınmaması, dosyanın seyrini belirler.
İdari Şikâyet Yolu ile Yargı Yolunu Karıştırmamak
Bu alanda yanlış merciye başvuru riski somuttur. Çalışma hayatına ilişkin denetim ve idari yaptırım talepleri ilgili idari birime iletilir; buna karşılık kıdem, ihbar ve tazminat gibi parasal talepler iş mahkemesinin görev alanındadır ve öncesinde arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekir. İdari birime yapılan şikâyet, dava şartı arabuluculuğun yerine geçmez ve süreleri kendiliğinden korumaz. Ayrıca sigortalılığa ilişkin uyuşmazlıklar ile fesihten kaynaklanan talepler farklı ispat araçları gerektirir.
Tutanak Metninin Sonraki Davaya Etkisi
Arabuluculuk aşaması anlaşmazlıkla sonuçlanırsa düzenlenen tutanak dava şartının yerine getirildiğini gösterir. Bu aşamada talep kalemlerinin eksik yazılması, sonradan dava dilekçesinde ileri sürülecek istemler bakımından tartışma doğurabilir. Bu yüzden başvuru formundaki talepler geniş ve ölçülebilir biçimde ifade edilmeli, tarafların unvanları ve adresleri eksiksiz gösterilmelidir.
Son Söz
Bu içerik genel bilgi vermeyi amaçlar. Her iş ilişkisinin kendine özgü koşulları bulunur; işyerinin yapısı, kayıtların niteliği ve fesih olup olmadığı sonucu değiştirebilir. Süreç başlamadan önce belgelerin bir hukukçuyla birlikte gözden geçirilmesi, hem kanalın hem de talebin doğru kurulmasını sağlar.