İş güvencesi kapsamındaki bir işçi için işe iade süreci, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde başlatılmak zorundadır. Bu kısa süre, hem başvurunun doğru mercie yapılmasını hem de ispat malzemesinin önceden derlenmesini gerektirir. Aşağıda süreç, ispat ekseninde ele alınmıştır.
Feshin Geçerli Nedenini Kim İspatlar
İş Kanunu sistematiğinde feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükü işverendedir. İşçi, ileri sürdüğü fesih nedeninin gerçek olmadığını veya başka bir nedene dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ispatlar. Bu dağılım, işçi tarafının stratejisini belirler: amaç, işverenin dosyasındaki tutarsızlıkları görünür kılmaktır. Performans gerekçesiyle yapılan fesihlerde ölçülebilir hedef ve uyarı yazılarının bulunmaması, ekonomik gerekçeli fesihlerde ise aynı dönemde yeni işçi alımı yapılmış olması bu tutarsızlıkların tipik örnekleridir.
Bir Aylık Sürede Arabulucu mu, Mahkeme mi
İşe iade taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır; doğrudan iş mahkemesine açılan dava usulden reddedilir. Bu nedenle bir aylık süre içinde yapılması gereken, arabuluculuk başvurusudur. Anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde dava açılır. Tutanağın kapsamı da önemlidir: talep konusunun tutanakta yer almaması, sonraki aşamada tartışma doğurur.
Dosyaya Girmesi Gereken Kayıtlar
- Fesih bildirimi ve tebliğ belgesi (savunma istenmişse savunma yazısı)
- Bordrolar, puantaj ve fazla çalışma kayıtları
- Kurumsal e-posta yazışmaları ve giriş-çıkış kayıtları
- İşyerindeki çalışan sayısını ve kıdemi gösteren belgeler
- Aynı dönemde yapılan ilan ve alım kayıtları
Tanık Anlatımını Güçlendirmek
Tanık, iş yargılamasında hâlâ belirleyicidir; ancak hâlen çalışan tanıkların beyanları ile husumetli tanıkların beyanları farklı ağırlıkla değerlendirilir. Bu nedenle tanık listesi, her tanığın hangi vakıayı hangi tarih aralığında bildiğine göre gerekçelendirilerek sunulmalıdır. Yazılı belgeyle desteklenen tanık anlatımı, tek başına verilen beyandan daha güçlü sonuç doğurur.
Kısa Bir Hatırlatma
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; işyerinin ölçeği, sözleşme türü ve fesih gerekçesi değerlendirmeyi değiştirebilir. Bir aylık süre işlemeye başlamadan önce dosyanızın hukuki incelemeden geçirilmesi yerinde olur.