Mobbing iddiası, hukuken en zor ispat edilen işçilik uyuşmazlıklarından biridir. 4857 sayılı kanun iş ilişkisinin çerçevesini, 7036 yargılama ve zorunlu arabuluculuk usulünü, 6331 işverenin koruma yükümlülüğünü, 5510 ise sosyal güvenlik boyutunu belirler. Sorun genellikle olayın yaşanmamış olması değil, sistematikliğinin gösterilememesidir.
Tek Bir Olay ile Sistematik Davranış Farkı
Mobbing, tek seferlik bir tartışmadan ibaret değildir; süreklilik, kasıt ve kişiyi işten uzaklaştırmaya yönelik bir örüntü aranır. Bu nedenle delil kurgusu tarih tarih ilerleyen bir anlatı üzerine oturmalıdır. Görev tanımının daraltılması, izinlerin sürekli reddi, toplantılardan dışlanma gibi olaylar tek başına zayıfken bir zaman çizelgesinde yan yana geldiğinde anlam kazanır.
Yetkili Mahkeme ve Ön Aşama
İşçilik alacakları bakımından dava öncesinde arabuluculuk zorunlu bir aşamadır ve bu aşamanın tamamlanmaması dosyanın esasa girmeden sonuçlanmasına yol açar. Yetki bakımından işin görüldüğü yer ile işverenin yerleşim yeri birlikte değerlendirilir; tanıkların bulunduğu yer, tercih yapılırken pratik bir ölçüttür.
İspat Yükünü Hafifleten Delil Türleri
- Tarih ve saat bilgisi taşıyan kurumsal yazışmalar ve görev değişikliği bildirimleri
- Performans değerlendirmelerinin sürece göre nasıl değiştiğini gösteren kayıtlar
- Sağlık kuruluşlarına başvuru geçmişi ve rapor kayıtları
- Aynı dönemde benzer muameleye maruz kalmış çalışanların tanıklığı
- İşyeri şikâyet mekanizmasına yapılan başvurunun kayıt altına alınmış hâli
Ayrılmadan Önce Yapılması Gerekenler
- Olaylar yaşandıkça tarih ve tanık bilgisiyle not edilir.
- Kurumsal hesaplardaki yazışmaların erişimi kaybolmadan çıktısı alınır.
- İstifa yerine haklı nedenle fesih ihtimali önceden değerlendirilir.
- Fesih bildirimi ve gerekçesi yazılı olarak talep edilir.
Son Söz
Mobbing dosyalarında delil çoğu zaman iş ilişkisi sürerken toplanır; ayrılıktan sonra bu imkân daralır. Bu yazı genel bilgilendirme sunar ve her işyerinin kayıt düzeni farklıdır. Adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız, hak kaybı riskini azaltır.