Hizmet tespiti, prim gün sayısı ve iş kazası bildirimi gibi SGK uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen unsur genellikle delil düzenidir. Bu rehber, 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar çerçevesinde ispat stratejisini ve süre kaybının bu stratejiyi nasıl çökerttiğini ele alır.
Delil Haritası Nasıl Çıkarılır?
Sigortalılığın veya çalışma süresinin ispatında dosyaya girecek unsurlar üç kümede toplanır. Birinci küme resmî kayıtlardır: işyeri sicil dosyası, aylık prim ve hizmet belgeleri, vergi dairesi ve meslek odası kayıtları. İkinci küme işyeri içi belgelerdir: puantaj, ücret bordrosu, işe giriş çıkış kartı kayıtları, servis listeleri. Üçüncü küme dolaylı delillerdir: banka hesap hareketleri, telefon ve e-posta yazışmaları, aynı dönemde aynı işyerinde çalışan komşu işyeri tanıkları. Resmî kayıt boşluğu, ikinci ve üçüncü kümedeki belgelerle doldurulur.
Kuruma Başvuru ve İdari İtiraz
- Kuruma yazılı başvuru yapılır; hangi dönemin ve hangi işyerinin talep edildiği açıkça yazılır.
- Verilen cevapta hangi kayıtların esas alındığı sorulur ve dosya örneği talep edilir.
- Prim borcu, idari para cezası veya rücu işlemi varsa ilgili itiraz komisyonuna süresi içinde başvurulur.
- İdari aşama tüketildiğinde iş mahkemesinde dava yolu değerlendirilir; arabuluculuk şartına tabi talepler ayrıştırılır.
Tanık, Kayıt ve Bilirkişi Dengesi
- Tanık beyanı tek başına yeterli görülmeyebilir; komşu işyeri tanıklarının aynı dönemde çalıştığı belgelenmelidir.
- Bordroda imza varsa, imzanın hangi kaleme ilişkin olduğu ve ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı incelenir.
- İş kazası dosyalarında kaza anına ilişkin tutanak, olay yeri fotoğrafları ve risk değerlendirme raporu birlikte sunulur.
- Bilirkişi incelemesinden önce hesaplamaya esas dönem ve ücret düzeyi taraf beyanıyla netleştirilir.
Süre Sınırının İspata Etkisi
Hizmet tespiti taleplerinde kanunda öngörülen süre sınırının aşılması, elinizde ne kadar güçlü belge bulunursa bulunsun talebin esasa girilmeden reddine yol açabilir. İşe iade taleplerinde ise fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen arabuluculuk başvuru süresi geçtiğinde, feshin geçersizliği artık tartışılamaz ve dosya yalnızca tazminat kalemlerine daralır. Bu nedenle fesih tarihi, tebliğ tarihi ve son çalışma günü ayrı ayrı belgelendirilmelidir.
Bu açıklamalar genel çerçeve sunar; çalışma ilişkisinin biçimi ve işyerinin kayıt düzeni ispat yükünü değiştirir. Talebinizi kuruma veya mahkemeye taşımadan önce delil listenizi bir avukatla birlikte gözden geçirmeniz uygun olacaktır.