İş sözleşmesinin feshinde işçinin en dar zaman aralığıyla karşılaştığı yol işe iade sürecidir. Burada süre yalnızca dava açma anına değil, ondan önceki zorunlu aşamaya da bağlıdır. Bu yazı, takvimin nasıl kurulacağını ve yetki konusundaki özel düzeni ele alır.
Takvimin İlk Halkası: Fesih Bildiriminin Tebliği
4857 düzeninde işe iade talebi için öngörülen bir aylık süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Bu tarihin belirlenmesi göründüğü kadar kolay değildir: sözlü bildirim, tutanakla tespit, kargo ile gönderim ve elektronik bildirim farklı sonuçlar doğurur. Bildirim eline geçmeyen işçi bakımından öğrenme anının belgelenmesi gerekir. İhbar öneli tanınmışsa, önelin bitiş tarihi ile bildirimin tebliğ tarihinin karıştırılmaması önemlidir.
Zorunlu Arabuluculuk Aşaması
7036 ile getirilen düzende işe iade talebi için önce arabulucuya başvurulur. Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren işleyen ikinci ve daha da kısa bir süre içinde dava açılması gerekir. Uygulamada en sık görülen kayıp burada yaşanır: ilk süreye özenle uyulur, ancak son tutanaktan sonraki dar pencere gözden kaçar. Bu nedenle tutanağın düzenlendiği gün takvime kırmızı bir tarih olarak işlenmelidir.
Yetkili Mahkeme ve Yetki Sözleşmesinin Sınırı
- Davalının yerleşim yeri iş mahkemesi
- İşin fiilen yapıldığı yer mahkemesi
- Birden fazla işveren varsa hepsini kapsayan yer bakımından değerlendirme
- İş sözleşmesine konulan yetki kayıtlarının işçi aleyhine sonuç doğurmayacağının gözetilmesi
İspat Yükünün Dağılımı
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ortaya koymak işverene düşer. Buna karşılık işçinin, feshin ileri sürülen sebepten farklı bir saikle yapıldığını iddia etmesi hâlinde bu iddiayı desteklemesi beklenir. Bu dengeyi bilerek hazırlanan dosyada işçi tarafı, performans ve disiplin yazışmalarını, görev değişikliklerini ve fesih öncesi dönemdeki yazılı bildirimleri tarih sırasıyla sunar. 6331 kapsamındaki yükümlülüklere aykırılık iddiası varsa bunun ayrı bir başlık altında somutlaştırılması gerekir.
Diğer Alacaklarla İlişkisi
Kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacakları farklı zamanaşımı ve arabuluculuk rejimine tabidir. 5510 yönünden hizmet tespiti gerektiren durumlar ise ayrı bir dava türüdür. Bu talepleri tek dilekçede karıştırmak, süre bakımından en riskli tercihlerden biridir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Fesih türü, işyerinin niteliği ve bildirim şekli takvimi değiştirebileceğinden, fesih bildirimini aldıktan sonra gecikmeden hukuki destek alınması yerinde olur.