KVKK sisteminde açık rıza her zaman geri alınabilir; asıl mesele rıza geri alındıktan sonra verinin fiilen silinip silinmediğidir. 6698 sayılı kanunun başvuru düzeni ile 5651 kapsamındaki yayın ve erişim boyutu birlikte işletildiğinde, talebin nereye ve nasıl yöneltileceği sonucu belirler.
Rızanın Geri Alınması Tek Başına Yetmez
Rızanın geri alınması, ileriye dönük olarak işlemenin hukuki dayanağını ortadan kaldırır. Ancak veri sorumlusu, aynı veriyi başka bir hukuki sebebe dayanarak işlemeye devam ettiğini ileri sürebilir; örneğin bir sözleşmenin ifası veya kanunen öngörülen saklama yükümlülüğü. Bu nedenle talep yazılırken hangi veri kategorisinin hangi amaçla işlendiği sorulmalı ve silme talebi bu kategoriler üzerinden ayrıştırılmalıdır.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Farkı
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesi
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılması
- Anonim hâle getirme: verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesi
- Yedek ortamlar: talebin yalnızca canlı sistemi değil yedekleri de kapsayacak şekilde kurulması
Talep dilekçesinde bu üç kavramdan hangisinin istendiği açıkça yazılmadığında, veri sorumlusu en dar yorumu tercih edebilir.
Başvuru Zincirinin Doğru Sırası
- Önce veri sorumlusuna, kimliği tespit edilebilir biçimde yazılı başvuru yapılır.
- Başvurunun ulaştığı tarih belgelenir; yanıt süresi bu tarihten işler.
- Yanıt gelmez veya yetersiz kalırsa Kurula şikâyet yoluna geçilir.
- Ayrıca oluşan zarar için genel hükümlere göre talepte bulunulabileceği değerlendirilir.
Kurula doğrudan yapılan şikâyetler, veri sorumlusuna başvuru aşaması atlandığı için usulden değerlendirme dışı kalabilir. Bu, uygulamada en sık karşılaşılan zaman kaybıdır.
Arama Sonuçları ve Yayın Boyutu
Veri bir internet yayınında yer alıyorsa, kaynaktaki içeriğin kaldırılması ile arama motoru sonuçlarından çıkarılması ayrı taleplerdir. Kaynak yayın hukuka uygun olsa dahi, aradan geçen süre ve kişinin güncel durumu dikkate alınarak arama sonuçlarından çıkarma değerlendirilebilir. Talepte, aramada kullanılan ad ve bağlantı adresleri tek tek gösterilmelidir.
Yol Ayrımı
Veri sorumlusu kısmi bir çözüm önerdiğinde, örneğin verinin görünürlüğünü kapatıp saklamayı sürdürdüğünde, bunun talebi karşılayıp karşılamadığı somut olarak değerlendirilmelidir. Riskin sürdüğü hâllerde şikâyet yolunun işletilmesi, ileride benzer işlemlerin tekrarını önlemesi bakımından da anlam taşır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar. Veri koruma başvurularında biçim şartları sonucu etkilediğinden, dilekçenizi göndermeden önce hukuki destek almanız yararlı olacaktır.