Kişisel verinin işlenmesi açık rızaya dayanıyorsa, rızanın geri alınması işlemenin hukuki dayanağını ortadan kaldırır. Bundan sonra gündeme gelen soru şudur: veri silinecek mi, yok edilecek mi, yoksa anonim mi hale getirilecektir? Bu rehber, 6698 sayılı Kanun çerçevesindeki talep sürecini bildirimlerin zamanında ulaşması ekseninde ele alır.
Açık Rıza Gerçekten Geçerli miydi
Talep hazırlanırken ilk incelenecek konu, rızanın başlangıçta usulüne uygun alınıp alınmadığıdır. Rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanmış olması gerekir. Hizmetin verilmesinin rıza şartına bağlandığı hallerde iradenin özgürlüğü tartışmalı hale gelir. Ayrıca işlemenin bir sözleşmenin ifası veya hukuki yükümlülük gibi başka bir sebebe dayanıp dayanmadığı da kontrol edilmelidir; böyle bir dayanak varsa rızanın geri alınması tek başına silme sonucunu doğurmaz.
Veri Sorumlusuna Başvurunun Kurulması
- Başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle veri sorumlusuna iletilir.
- Talep edilen işlem açıkça yazılır: silme, yok etme veya anonim hale getirme.
- Hangi veri kategorisinin, hangi sistemlerde işlendiği mümkün olduğunca somutlaştırılır.
- Kimlik teyidi için gerekli bilgiler eklenir, aksi halde başvuru işleme alınmayabilir.
- Gönderim tarihi ve yöntemini gösteren kayıt saklanır.
Cevap Gelmezse veya Geç Gelirse
Veri sorumlusu, başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Cevabın hiç verilmemesi ya da yetersiz olması halinde Kurula şikâyet yolu açılır; şikâyet için cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün süre öngörülmüştür. Burada tebligat gecikmesi doğrudan hak kaybı üretir: veri sorumlusunun yanıtı eski bir elektronik posta adresine gönderilmişse süre işlemeye devam eder. Bu nedenle başvuruda güncel iletişim bilgisi verilmeli ve gelen kutusu düzenli izlenmelidir.
Silme, Yok Etme ve Anonimleştirme Farkı
Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hale getirilmesini; yok etme, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasını; anonim hale getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesini ifade eder. Talebin hangisine yönelik olduğu belirtilmezse, veri sorumlusu kendi tercihini uygular ve sonuç beklentiyi karşılamayabilir. Yedek sistemler ile arşiv kayıtlarının da talebe dahil olduğunun yazılması pratik bir ayrıntıdır.
İnternette Yayılan İçerik Söz Konusuysa
Veri bir internet yayınında yer alıyorsa 5651 çerçevesindeki içerik çıkarma ve erişim engelleme yolları ile KVKK başvurusu birlikte değerlendirilebilir. Arama sonuçlarından çıkarılma talebi ile kaynaktaki içeriğin kaldırılması ayrı süreçlerdir; yalnızca birine başvurmak çoğu zaman istenen sonucu vermez.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İşlemenin dayanağı ve verinin niteliği sonucu değiştirdiğinden, başvuru metnini bir hukukçuyla birlikte hazırlamanız yararınıza olacaktır.