Kişisel verilerin silinmesine yönelik taleplerin bir kısmı, verinin işlenmesinden değil aydınlatma yükümlülüğünün hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğar. 6698 sayılı KVKK, veri sorumlusuna, veriyi elde ederken ilgili kişiyi kim olduğu, hangi amaçla işlediği, kimlere aktardığı ve hangi hukuki sebebe dayandığı konusunda bilgilendirme yükümlülüğü yükler. Bu bilgilendirme yapılmamışsa, işlemenin dayanağı da tartışmalı hâle gelir.
Aydınlatma ile Rızayı Ayırın
Uygulamada en sık karışan iki kavram bunlardır. Aydınlatma, her hâlde yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür; rıza ise yalnızca işlemenin hukuki sebeplerinden biridir. Aydınlatma metninin altına eklenen tek bir onay kutusuyla hem bilgilendirme hem de açık rıza alındığı varsayımı hatalıdır. Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle verilmiş olması gerekir; hizmetin alınması rıza şartına bağlanmışsa iradenin özgürlüğü tartışılır.
Silme Talebini Aydınlatma Eksikliğine Dayandırmak
Eğer veri, geçerli bir hukuki sebebe dayanmıyorsa işlemenin sürdürülmesi mümkün olmaz ve silme talebi güçlenir. Bu nedenle başvuru metninde şu sorular açıkça sorulmalıdır:
- Verilerim hangi hukuki sebeple işleniyor?
- Aydınlatma yükümlülüğü hangi tarihte ve hangi kanalla yerine getirildi?
- Açık rızaya dayanılıyorsa rızanın kaydı nerede tutuluyor?
- Veriler kimlere aktarıldı; aktarılan taraflara da silme bildirimi yapılacak mı?
- Saklama ve imha politikasında öngörülen süre nedir?
Başvurunun Kayıt Altına Alınması
Başvuru, veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır. Gönderim kaydının saklanması, sonraki aşamada şikâyet hakkının kullanılabilmesi için zorunludur. Kanun, veri sorumlusuna talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırma yükümlülüğü getirir. Bu süre dolmadan yapılan şikâyet başvurusu, usul yönünden değerlendirilmeyebilir; sürenin erken tüketilmesi, sonrasında yeniden başvuru gerektirdiğinden zaman kaybı doğurur.
Kurul Aşaması ve Sonrası
Cevap verilmemesi ya da cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet dilekçesinde, veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve içeriği ile alınan cevabın hangi noktada eksik kaldığı ayrı ayrı gösterilmelidir. Kurulun verdiği kararlar idari nitelikte olduğundan, karara karşı idari yargı yolu gündeme gelebilir; bu aşamada da dava açma süresi tebliğ tarihinden işler.
İnternet Ortamındaki Yayınlar
Talep, bir internet sitesindeki içeriğe ilişkinse 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi yolları ayrıca değerlendirilebilir. Bu yol, KVKK kapsamındaki başvurudan bağımsız işler ve arama sonuçlarından çıkarılma talebini de içerebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Veri işleme faaliyetinin niteliği, sektör ve saklama yükümlülükleri talebin sonucunu etkileyebileceğinden, başvurunuzu göndermeden önce içeriğini bir hukukçuyla gözden geçirmeniz önerilir.