Geçmişte yayımlanmış bir haber, eski bir kayıt veya arama sonuçlarında çıkmaya devam eden bir bilgi, zamanla güncelliğini yitirebilir. Unutulma hakkı tam da bu noktada devreye girer: verinin işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında ilgili kişi, verisinin silinmesini, yok edilmesini veya anonim hale getirilmesini isteyebilir. Bu rehber, 6698 sayılı KVKK çerçevesinde talebin nasıl kurulacağını ve reddi halinde izlenecek yolu ele alır.
Talebin Muhatabını Doğru Belirlemek
Süreç, veriyi kimin işlediğine göre değişir. Uygulamada üç ayrı muhatap vardır:
- Veriyi doğrudan tutan ve işleyen kuruluş, yani veri sorumlusu.
- Bilgiyi yayımlayan yayın kuruluşu veya site sahibi.
- İçeriği dizinleyerek arama sonuçlarında gösteren arama motoru işleticisi.
Arama motoruna yapılan indeks dışı bırakma talebi ile kaynak sitedeki içeriğin kaldırılması talebi birbirinden farklıdır; birinin sonuçsuz kalması diğerinin başarısız olacağı anlamına gelmez.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- İlgili kişinin kimliğini doğrulayan bilgiler ve tebligata elverişli adres.
- Talep edilen işlemin türü: silme, yok etme veya anonim hale getirme.
- Verinin işlenmesini gerektiren sebeplerin neden ortadan kalktığına dair açıklama.
- Verinin bulunduğu tam adres; tek tek belirtilmeyen içerikler talep dışında kalabilir.
- Talebin dayandığı somut zarar veya güncel etki.
Menfaat Dengesi Nasıl Kurulur?
Silme talepleri mutlak değildir. Değerlendirmede ilgili kişinin özel hayatının korunması ile toplumun bilgi edinme menfaati karşılaştırılır. Bu karşılaştırmada bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği, kişinin kamusal bir rol üstlenip üstlenmediği, verinin doğruluğu ve yayının hâlâ bir kamu yararına hizmet edip etmediği gibi ölçütler öne çıkar. Bu nedenle başvuruda soyut bir rahatsızlık değil, bilginin neden artık güncel ve gerekli olmadığı anlatılmalıdır.
Ret veya Sessizlik Halinde İzlenecek Yol
Veri sorumlusu talebi reddederse, verdiği cevabı yetersiz bulursanız ya da kanunda öngörülen süre içinde cevap alınmazsa, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu açılır. Kurula başvuru, veri sorumlusuna başvuru yapılmış olması şartına bağlıdır; bu ön aşama atlandığında şikâyet usulden değerlendirme dışı kalabilir. İçerik aynı zamanda internet yayını niteliğindeyse, 5651 kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu ayrıca ve paralel olarak işletilebilir.
Kayıt Disiplini
Her başvurunun tarihi, gönderim yöntemi ve alınan cevap tek bir dosyada tutulmalıdır; şikâyet aşamasında sürecin usulüne uygun yürütüldüğünü gösteren yegâne dayanak bu kayıtlardır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Veri türü ve yayının içeriği sonucu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme alınması önerilir.