Geçmişe ait bir haber ya da kayıt bugün hâlâ arama sonuçlarında çıkıyorsa, akla gelen ilk soru içeriğin nasıl kaldırılacağıdır. Oysa uygulamada birbirinden ayrılması gereken iki talep vardır: verinin kaynağında silinmesi ve arama motoru sonuçlarından indeksin çıkarılması.
İki Talep, İki Ayrı Muhatap
Verinin silinmesi talebi, veriyi işleyen kuruluşa yani veri sorumlusuna yöneltilir. İndeksten çıkarma talebi ise arama motoruna yapılır ve içeriğin kaynakta kalmaya devam etmesi sonucu değiştirmez. Kaynak yayının hukuka uygun olması, arama sonucunda listelenmesinin de her koşulda hukuka uygun olduğu anlamına gelmez; değerlendirme ayrı ayrı yapılır.
Başvuru ve Şikâyet Takvimi
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını öngörür. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde, öğrenme tarihinden itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunulabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği çoğu zaman gözden kaçar.
İndeksten Çıkarmada Tartılan Ölçütler
- Bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği ve aradan geçen süre
- İlgili kişinin kamusal yaşamda rol oynayıp oynamadığı
- İçeriğin doğruluğu ve kamuoyunu bilgilendirme değeri
- Arama sonucunun kişinin mesleki ve sosyal yaşamına etkisi
- Verinin özel nitelikli kişisel veri kapsamında olup olmadığı
Bu ölçütler ifade ve basın özgürlüğü ile kişisel verilerin korunması hakkı arasında bir denge kurulmasını amaçlar; bu nedenle her talep otomatik olarak kabul edilmez.
Silme, Yok Etme ve Anonimleştirme
Mevzuat üç ayrı yöntem tanımlar: verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilmesi, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde yok edilmesi ve kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek şekilde anonim hâle getirilmesi. Talep dilekçesinde hangi yöntemin istendiğinin yazılması, veri sorumlusunun cevabını da somutlaştırır. Saklama yükümlülüğü bulunan kayıtlarda silme reddedilebilir; bu durumda işlemenin sınırlandırılması gündeme gelir.
Başvuruyu Zayıflatan Eksikler
- Talebin hangi veriye ilişkin olduğunun adres ve içerik düzeyinde gösterilmemesi.
- Kimlik doğrulamaya elverişli bilgilerin başvuruya eklenmemesi.
- Kaynak yayın ile arama sonucunun tek talep hâlinde karıştırılması.
- Somut zararın ve güncelliğini yitirme iddiasının açıklanmaması.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İçeriğin türü, yayım tarihi ve kişinin konumu değerlendirmeyi doğrudan etkilediğinden, başvuru metninin somut duruma göre hazırlanması yerinde olacaktır.