Kişisel verilerin silinmesi talebiyle yurt dışına veri aktarımı iddiası çoğu zaman aynı dosyada birlikte gündeme gelir: içerik yurt dışında barındırılan bir sistemde tutulmakta, silme talebi ise Türkiye'deki muhataba yöneltilmektedir. Bu rehber, böyle bir dosyada başvuru sırasının nasıl kurulacağını ele alıyor.
Ön Başvuru Zinciri Atlanamaz
KVKK sisteminde ilgili kişinin izleyeceği sıra bellidir: önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır, kanunda öngörülen sürede cevap alınamaz ya da cevap yetersiz bulunursa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayet yoluna gidilir. Bu sıranın atlanması, şikayetin esasa girilmeden reddedilmesine yol açan en yaygın hatadır. Başvurunun 6698 sayılı kanuna dayandığı açıkça yazılmalı, talep edilen işlem (silme, yok etme, anonim hâle getirme veya aktarımın durdurulması) tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirtilmelidir.
Kimin Veri Sorumlusu Olduğunu Doğru Tespit Etmek
Bir arama motoru sonucunun kaldırılması ile kaynak sitedeki içeriğin silinmesi farklı muhataplara yöneltilir. Arama sonucunun indeksten çıkarılması talebi kaynak içeriği ortadan kaldırmaz; kaynak silindiğinde ise sonuç bir süre önbellekte kalabilir. Bu nedenle unutulma hakkı dosyalarında iki başvuru paralel yürütülür. 5651 kapsamındaki içeriğin çıkarılması yolu ise ayrı bir mecradır ve sulh ceza hakimliği üzerinden işler.
Yurt Dışına Aktarımda İspat Kimde
Aktarımın hukuka uygunluğunu ortaya koymak veri sorumlusunun yükümlülüğüdür. İlgili kişi tarafından yapılması gereken ise aktarımın varlığına dair makul emareleri sunmaktır: aydınlatma metninde geçen ifadeler, hizmetin barındırıldığı altyapıya ilişkin açıklamalar, çerez politikası ve gönderilen bildirimlerdeki alan adları bu emareler arasındadır. Veri sorumlusu tarafında ise aktarımın hangi hukuki zemine dayandığı (yeterlilik kararı, standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları veya açık rıza) ve alınan teknik-idari tedbirler belgelenmelidir. Açık rızaya dayanılıyorsa, rızanın özgür iradeyle ve aydınlatma sonrası alındığını gösteren kayıt sunulmalıdır.
Yanlış Mercie Başvuru: Ayrım Tablosu
- Veri sorumlusunun cevabına itiraz → Kurul'a şikayet.
- Kurul'un idari nitelikteki kararına karşı iptal talebi → idari yargı.
- Kişilik hakkı ihlalinden doğan maddi ve manevi zarar → adli yargıda tazminat davası.
- Arama sonucunun kaldırılması → veri sorumlusuna başvuru ve Kurul; içeriğin çıkarılması → sulh ceza hakimliği.
- Verinin hukuka aykırı ele geçirilmesi iddiası → savcılığa şikayet.
Başvuru Dosyasını Denetlenebilir Kurmak
Her başvuruda tarih, gönderim yöntemi ve teslim kaydı saklanmalıdır. Elektronik ortamda yapılan başvurularda gönderim çıktısı, posta yoluyla yapılanlarda ise tebliğ belgesi süreye ilişkin tartışmayı baştan bitirir. Kurul'a yapılacak şikayette, veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ile alınan cevap ekli sunulmadığında dosya eksik kabul edilebilir.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir; veri kategorisi, aktarımın yapıldığı ülke ve veri sorumlusunun statüsü izlenecek yolu değiştirebilir. Başvuru zincirini başlatmadan önce dosyanıza özgü değerlendirme almanız yararlı olacaktır.