Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ya da yayılması hâlinde ilgili kişinin elindeki en etkili araçlardan biri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebidir. Ancak bu talep, doğru muhataba ve doğru sırayla iletilmediğinde sonuçsuz kalır.
Muhatabı Belirlemek: Veri Sorumlusu Kim?
Talebin yöneltileceği kişi, veriyi işleme amaç ve vasıtalarını belirleyen veri sorumlusudur. Bir hizmeti teknik olarak yürüten şirket çoğu zaman veri işleyen sıfatındadır ve tek başına silme kararı veremez. Veri Sorumluları Sicili kayıtlarından muhatabın tespiti, başvurunun ilk adımıdır. Aynı verinin birden çok yerde bulunduğu hâllerde her veri sorumlusuna ayrı başvuru yapılmalı, aralarındaki aktarım ilişkisi de talep metninde belirtilmelidir.
Başvuru Zincirinin Sırası
Kanun, kural olarak önce veri sorumlusuna başvurulmasını, cevap verilmemesi ya da cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolunu öngörür. Bu sıranın atlanarak doğrudan Kurul'a gidilmesi, şikâyetin başvuru yolu tüketilmediği gerekçesiyle değerlendirilmemesine yol açabilir. Başvurunun tarihi ve veri sorumlusuna ulaştığı an, şikâyet süresinin hesabında esas alınacağından tebliğ belgesi saklanmalıdır.
Talep Metnini Güçlendiren Unsurlar
- Hangi verinin, hangi platformda ve hangi bağlantıda yer aldığının tek tek gösterilmesi
- Verinin işlenmesini gerektiren sebebin ortadan kalktığının açıklanması
- Açık rızaya dayanan işleme varsa rızanın geri alındığının yazılı bildirimi
- Verinin üçüncü kişilere aktarıldığı biliniyorsa bu kişilere de bildirim yapılması istemi
- Talebin yerine getirilmemesi hâlinde şikâyet ve tazminat yollarına başvurulacağının belirtilmesi
Yanlış Mercie Başvurmanın Sonucu
Veri ihlali olaylarında talepler sıklıkla birbirine karışır. İçeriğin internetten kaldırılması 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yollarla, verinin veri tabanından silinmesi KVKK yoluyla, maddi ve manevi zararın karşılanması ise genel hükümlere göre istenir. Yalnızca birine başvurulduğunda diğer sonuç doğmaz; örneğin erişim engellendiği hâlde veri sorumlusunun kayıtlarında veri durmaya devam edebilir. Suç oluşturan fiiller bakımından ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerekir.
Zaman Çizelgesi Tutmak
- İhlalin öğrenildiği tarih ve öğrenme biçimi kayda geçirilir.
- Veri sorumlusunun ihlal bildirimi yapıp yapmadığı araştırılır.
- Başvuru tarihi ile cevap tarihi arasındaki süre izlenir.
- Cevap yetersizse şikâyet dilekçesi süre dolmadan hazırlanır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Verinin türü, özel nitelikli olup olmaması ve aktarım zinciri izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru metnini göndermeden önce bir hukukçuyla gözden geçirmek yerinde olur.